یکی از مهمترین استدلالهای موافقان اصلاح قیمت بنزین، توزیع ناعادلانه یارانه این فرآورده نفتی است. از آنجا که خانوارهای پردرآمد بهطور متوسط خودروهای بیشتری در اختیار دارند و بنزین بیشتری مصرف میکنند، سهم بیشتری نیز از یارانه پرداختی دولت دریافت میکنند. در مقابل، خانوارهای فاقد خودرو که عمدتا در گروههای درآمدی پایینتر قرار دارند، از منافع مستقیم این یارانه کمتر برخوردار میشوند. بر همین اساس، برخی اقتصاددانان معتقدند حذف یارانه بنزین و بازتوزیع منابع حاصل از آن میتواند علاوه بر کاهش ناترازی انرژی و فشار مالی دولت، به بهبود عدالت اجتماعی نیز کمک کند.
بااینحال، پژوهش جدید بانک جهانی، یکی از حلقههای کمتر دیدهشده این استدلال را مورد بررسی قرار داده است. این پژوهش که بر تجربه حذف یارانه سوخت در نیجریه متمرکز است، نشان میدهد میان توزیع منافع یک یارانه و توزیع هزینههای حذف آن الزاماً رابطه متقارنی وجود ندارد. به عبارت دیگر، ممکن است ثروتمندان بیشترین بهره را از پرداخت یارانه بنزین ببرند، اما فقرا بیشترین آسیب را از حذف آن متحمل شوند.
این یافته از آن جهت برای اقتصاد ایران اهمیت دارد که بخش قابلتوجهی از مباحث مربوط به اصلاح قیمت بنزین بر میزان برخورداری دهکهای درآمدی از یارانه متمرکز شده، درحالیکه پیامدهای غیرمستقیم و تغییرات رفتاری خانوارها پس از افزایش قیمت سوخت کمتر مورد توجه قرار گرفته است. دو روی نابرابری در یارانه بنزین …


دانلود از کافه بازار
































































































































































