نگاهی به کنشگری و مدل مطالبه‌گری نسل Z

«نسل من هیچ نیازی به نگاه حمایتی و حاکمیتی ندارد؛ نسل ما خودش راه خودش را برای مطالبه‌گری پیدا خواهد کرد.» گفتار یک دانشجوی فعال انجمن‌های علمی خطاب به معاون رئیس‌جمهور که برای شنیدن مشکلات و معضلات جامعه زنان به کافه کارزار آمده بود.

«کنشگری نسل Z»، «شناخت نسل Z» و «گفت‌وگو با نسل Z»؛ کلیدواژه‌هایی پرطرفدار این روزهای شبکه‌های اجتماعی‌اند؛ از بحث‌های نظریه‌پردازانه و تخصصی گرفته تا گفت‌وگوهای زرد و لایک‌بگیر و شعارهای اغلب تکراری مسئولانی که می‌دانند آینده جامعه و کشور به نسلی تعلق دارد که نه دهه ۶۰ را تجربه کرده، نه کوپن را دیده، نه تنها رسانه‌اش تلویزیون بوده و نه بزرگ‌ترها برایش مرجع مطلق محسوب می‌شده‌اند.

نسلی که شبیه نسل قبلی نیست. برون‌داد این تفاوت را در بسیاری از اتفاقات، به‌خصوص در دهه اخیر، می‌توان به‌وضوح دید؛ حتی اگر برخی هنوز ترجیح دهند آن را نبینند یا برای فهمیدنش تلاش نکنند. اما این نسل در بستر «کارزار» چه می‌کند؟

برای پلتفرمی که تاکنون میزبان بیش از ۱۶۰۰ مطالبه در حوزه دانشجویی و نزدیک به ۱۳۰۰ مطالبه در حوزه دانش‌آموزی بوده، بررسی شیوه مطالبه‌گری این نسل می‌تواند قابل‌اعتنا باشد. کارزارهای دانشجویی مجموعاً نزدیک به سه میلیون و ۷۰۰ هزار امضا ثبت کرده‌اند و مطالبات حوزه دانش‌آموزی نیز بیش از پنج میلیون و ۸۰۰ هزار امضا داشته‌اند.

اولین نکته شاید این باشد که این نسل، در اکثریت خود، بسیاری از خواسته‌ها و امکانات را نه لطفی از سوی حاکمیت، بلکه حق طبیعی خود می‌داند. برای رسیدن به هدفش نیز برخلاف نسل‌های پیشین، چندان خط قرمزی را مانع خود نمی‌بیند. کافی است نگاهی به موضوعات پرتعداد کارزارهای دانش‌آموزی بیندازیم؛ تعطیلی مدارس و تعویق امتحانات یا مجازی‌شدن آموزش به دلیل کرونا، سرمای هوا، گرمای هوا، انتخابات، ماه رمضان، ماه محرم، شرایط جنگی، مراسم تشییع و ده‌ها موضوع دیگر در میان مطالبات این نسل دیده می‌شود.

اما شاید نکته جالب‌تر، هوشمندی آن‌ها در استفاده از نقاط حساس تصمیم‌گیران برای رسیدن به هدف باشد؛ حتی اگر گاهی استدلالی که برای طرح مطالبه انتخاب می‌کنند، دقیقاً همان انگیزه اصلی‌شان نباشد. …