قانون داوری زیر ذره بین / داوری؛ اهمیت و جایگاه قانونی آن

حل‌وفصل اختلافات، یکی از ضرورت‌های زندگی اجتماعی و اقتصادی است. دادگاه‌ها به‌عنوان نهاد رسمی عدالت، مسئولیت مهمی در رسیدگی به اختلافات دارند؛ اما آیا مراجعه به دادگاه باید نخستین راه‌حل برای تمام اختلافات باشد؟ یا در بسیاری از موارد، می‌توان از ظرفیت داوری برای رسیدگی سریع‌تر، کم‌هزینه‌تر و متناسب‌تر استفاده کرد؟

تجربه نظام‌های حقوقی مختلف نشان می‌دهد که در کنار دادگستری، روش‌هایی مانند داوری و میانجی‌گری نیز جایگاه مهمی در حل‌وفصل اختلافات دارند. در این میان، داوری به دلیل امکان انتخاب داور از سوی طرفین و واگذاری رسیدگی به شخص یا اشخاص مورد اعتماد آنان، از ویژگی‌های متمایزی برخوردار است .

۱ . جایگاه داوری در نظام حقوقی ایران

قانون‌گذار ایران، داوری را به‌عنوان یکی از روش‌های قانونی حل اختلاف به رسمیت شناخته است. مواد ۴۵۴ تا ۵۰۱ قانون آیین دادرسی مدنی به موضوع داوری اختصاص دارند و امکان ارجاع اختلافات قابل داوری به داور را با توافق طرفین پیش‌بینی می‌کنند . این موضوع نشان می‌دهد که داوری، روشی خارج از نظام حقوقی نیست؛ بلکه نهادی قانونی است که می‌تواند در کنار دادگستری، نقش مؤثری در حل اختلافات ایفا کند . البته همه اختلافات قابل ارجاع به داوری نیستند و قانون برای برخی موضوعات، محدودیت‌هایی در نظر گرفته است. بنابراین، تقویت داوری باید در چهارچوب قوانین و با حفظ جایگاه قانونی دادگاه‌ها صورت گیرد . مسئله اصلی، انتخاب میان داوری و دادگستری به‌عنوان دو نهاد متعارض نیست؛ بلکه تعیین این موضوع است که در چه نوع اختلافاتی، داوری می‌تواند راه مناسب‌تر و کارآمدتری برای تحقق عدالت باشد .

۲ . چرا داوری می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد؟ …