حجاب در حصر مدعیان آزادی آذربایجان؛ حامیان حقوق زنان کجایند؟

خبرگزاری مهر ـ مجله مهر: چرا باید از ظلمی که به دیگران می‌رود سخن بگویی؟ چون زمانی‌که ظلم بر آن شخص وارد می‌شود و از آن حرف می‌زنی، فقط درد شخصی را بازگو نمی‌کنی، بلکه نظمی را در این میان برهم می‌زنی که ترجیح داده شده این ظلم‌ها و رنج‌ها را نادیده بگیرند. چون صحبت از ظلم و سخن گفتن، نوشتن و به یاد آوردن، شکل‌هایی از مقاومت‌اند؛ راه‌هایی برای اینکه واقعیتی حذف‌شده دوباره دیده شود، هرچند این بازگویی شاید هم هیچ‌گاه کامل نباشد. آنا آخماتووا از شاعرانی که همیشه مقاومت را در شعرهایش می‌بینیم در مقدمه شعر «مرثیه» آورده که «در سال‌های وحشت یژوف، هفده ماه را در صف‌های زندان لنینگراد گذراندم. روزی کسی مرا شناخت. آنگاه زنی که پشت سرم ایستاده بود و البته هرگز نامم را نشنیده، ازم پرسیدـ می‌توانی این را توصیف کنی؟ و من گفتم: می‌توانم. آنگاه چیزی شبیه لبخند بر چهره‌اش لغزید.» گاهی این ظلم در صف‌های زندان شکل می‌گیرد که باید روایت شود و گاهی پشت پنجره مدرسه‌ای در جمهوری آذربایجان ِ مسلمان.

تصویر آن دختر دانش‌آموز پشت پنجره در مدرسه جمهوری آذربایجان از جنس همان رنج و زخمی است که خیلی‌ها نه تنها نمی‌خواهند آن را ببینند بلکه ترجیح می‌دهند آن را به دست فراموشی بسپارند، و می‌بینیم که روایت‌گران به اصطلاح آزادی در پی سرکوب هستند و همیشه روی یک چیز حساب می‌کنند: فراموشی. آن‌ها می‌دانند اگر رنج به روایت بدل نشود و به حافظه مردم راه پیدا نکند، به‌تدریج در مه ابهام گم می‌شود. گزارش‌های مربوط به ممانعت از حضور دختران محجبه در مدارس جمهوری آذربایجان، مسئله‌ای جدای از یک مقررات آموزشی است چون کشوری که می‌خواهد از نسبت‌اش با آزادی سخن بگوید در عمل حاضر به پذیرفتن آن نیستند.

مفهوم آزادی را چطور معنا می‌کنید؟

جمهوری آذربایجان، مانند بسیاری از کشورهایی که می‌خواهند خود را همسو با الگوهای سیاسی و فرهنگی غرب نشان دهند و خودشان را در مهد آزادی غرب چپانده‌اند، در معرض این پرسش قرار دارد که آزادی در تعریف رسمی‌اش چه جایگاهی دارد و در زندگی روزمره مردم چگونه اجرا می‌شود. آزادی فقط آن نیست که یک حکومت از حق انتخاب سخن بگوید یا خود را مدافع ارزش‌های مدرن معرفی کند؛ آزمون واقعی آن زمانی آغاز می‌شود که فردی انتخابی متفاوت داشته باشد. …