[مینا حیدری] تسویه‌حساب در خانه!

خشونت خانوادگی فقط به تعصب و انگیزه‌های ناموسی محدود نیست و گاهی ریشه در مناسبات اقتصادی و بحران‌های حل‌نشده داخل خانه دارد. در این میان، پرسش آن است که آیا با تغییر شکل انگیزه قتل‌های خانوادگی روبه‌روییم یا فشارهای اقتصادی، چهره تازه‌ای از خشونت را در محیط خانواده آشکار کرده است؟

 در سال‌های گذشته، وقتی از قتل‌های خانوادگی صحبت می‌شد، افکار عمومی بیشتر به سمت قتل‌های موسوم به ناموسی می‌رفت؛ قتل‌هایی که ریشه در تعصب، کنترل زنان، سوءظن و باورهای مردسالارانه داشتند. این نوع خشونت همچنان وجود دارد و نمی‌توان آن را مسأله‌ای حل‌شده دانست اما در کنار آن، انگیزه‌های دیگری نیز در پرونده‌های قتل خانوادگی دیده می‌شود؛ اختلاف بر سر پول، ارث و اموال، بدهی، مشکلات معیشتی و دعواهایی که در بستر اقتصاد شدت می‌گیرند.

گاهی اختلاف بر سر یک خانه، زمین، سهم‌الارث یا بدهی، رابطه میان اعضای خانواده را چنان تیره می‌کند که یکی از طرفین به جای حل اختلاف، به حذف طرف مقابل فکر می‌کند. در چنین شرایطی، مسأله فقط پول نیست؛ احساس محرومیت، ناکامی، خشم انباشته و ناتوانی در حل تعارض نیز به آن اضافه می‌شود. البته هیچ تنگنای اقتصادی و اختلاف مالی نمی‌تواند قتل را توجیه کند اما نادیده گرفتن نقش این فشارها هم کمکی به شناخت و پیشگیری از خشونت نخواهد کرد.

یک پژوهش درباره ۱۱۰ پرونده قتل در مشهد طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ نشان می‌دهد مسائل مالی با ۳۰ درصد، اختلافات خانوادگی با حدود ۲۲ درصد و مسائل ناموسی با حدود ۱۹ درصد، در رتبه‌های نخست انگیزه‌های ثبت‌شده قرار داشته‌اند. این … …