خیانت؛ فانتزی خطرناک سریال‌های نمایش خانگی

به گزارش ایرنازندگی، برای بسیاری از مخاطبان، ماجرا از یک سریال شروع می‌شود؛ چند قسمت تماشا می‌کنیم و ناگهان با شخصیتی مواجه می‌شویم که با وجود داشتن یک زندگی مشترک، وارد رابطه‌ای پنهانی شده است. شاید در ابتدا از تصمیم او تعجب کنیم، از رفتار شخصیت ناراحت شویم یا حتی آن را غیراخلاقی بدانیم؛ اما هرچه داستان جلوتر می‌رود، همان رابطه پنهانی در میان موسیقی‌های عاشقانه، تصاویر چشم‌نواز، دیالوگ‌های احساسی و چهره‌های محبوب، شکل دیگری به خود می‌گیرد.

نمایش خانگی در سال‌های اخیر بارها سراغ مثلث‌های عاطفی، خیانت، روابط موازی و حضور «نفر سوم» در زندگی زوج‌ها رفته است؛ از «عاشقانه» و «دل» تا «زخم کاری» و مجموعه‌های دیگری که شکستن تعهد، بخشی از مسیر داستان آنهاست. اما ماجرا از جایی قابل تأمل می‌شود که مخاطب، به جای قضاوت رفتار شخصیت، کم‌کم درگیر احساسات و سرنوشت او می‌شود؛ برایش دل می‌سوزاند، دلایلش را می‌فهمد و حتی ممکن است تصمیمش را قابل‌درک یا موجه بداند.

اینجاست که یک سؤال جدی شکل می‌گیرد: آیا ذهن مخاطب واقعاً میان «داستان» و «واقعیت» مرزی کاملاً روشن می‌کشد؟ و اگر یک رفتار آسیب‌زا بارها و با ظاهری جذاب روایت شود، آیا حساسیت ما نسبت به آن همچنان ثابت می‌ماند؟

هدی مرادی، روان‌شناس بالینی و روان‌درمانگر، در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنازندگی با تأکید بر اینکه مواجهه با این تصاویر تجربه‌ای منفعل و خنثی نیست، معتقد است تکرار و جذاب‌سازی رفتارهایی مانند خیانت می‌تواند بر واکنش هیجانی و قضاوت مخاطب اثر بگذارد.

وقتی خیانت دیگر «زنگ خطر» ایجاد نمی‌کند

مرادی توضیح می‌دهد که مخاطب هنگام تماشای چنین تصاویری صرفاً یک قصه را دنبال نمی‌کند؛ چراکه وقتی خیانت و سایر رفتارهای آسیب‌زا در بستری از موسیقی عاشقانه، نورپردازی‌های اغواکننده و حضور بازیگران کاریزماتیک روایت می‌شوند، واکنش‌های فیزیولوژیک و هیجانی مخاطب نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

او با اشاره به اینکه مغز انسان در مواجهه با رفتارهای آسیب‌رسانی مانند خیانت به‌طور غریزی یک «زنگ خطر» دارد، می‌گوید: همان حس انزجار، شوک یا تعارض اخلاقی که در دنیای واقعی به ما هشدار می‌دهد این رفتار ویرانگر است، می‌تواند در مواجهه با بازنمایی‌های رسانه‌ای نیز تحت تأثیر قرار گیرد. …