جهش ۳۱۰ همتی ابزارهای زنجیره‌ای؛ انقلاب تأمین مالی غیرتورمی در صنعت

به گزارش خبرنگار مهر حجم صدور و تبادل ابزارهای نوین تأمین مالی زنجیره تولید اعم از اوراق گام و برات الکترونیک با رشدی بی‌سابقه و دوازده‌برابری از مرز ۳۱۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. این رکورد جدید، فراتر از یک جهش آماری صرف، بازتاب‌دهنده دگرگونی بنیادین در مدل تعامل میان شبکه بانکی و بخش واقعی اقتصاد به شمار می‌رود. برای دهه‌ها، ساختار تولیدی کشور به تزریق بی‌وقفه تسهیلات نقدی ریالی وابسته بود؛ سازوکاری پرمخاطره که با تحریک پایه پولی، رشد نقدینگی و شعله‌ور ساختن انتظارات تورمی همراه می‌شد و در نهایت، اثرات مثبت خود را در چرخه‌ای فرسایشی از افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها مستهلک می‌کرد. با این حال، اجرای جدی سیاست‌های انضباط پولی و کنترل مقداری ترازنامه بانک‌ها از یک سو، و تشدید عطش شرکت‌ها برای حفظ سرمایه در گردش ناشی از شوک‌های هزینه‌ای از سوی دیگر، سیاست‌گذار را به سمت تعمیق ابزارهای اعتباری زنجیره‌ای رهنمون ساخت؛ ابزارهایی که گردش تولید را بدون اتکا به چاپ پول میسر می‌کنند.

چرخش راهبردی صنایع از تسهیلات نقدی به اعتبارات زنجیره‌ای

انگیزه اصلی کوچ بنگاه‌های اقتصادی به سمت اوراق گام و برات الکترونیک را باید در بن‌بست الگوهای سنتی جست‌وجو کرد. در دوره‌های گذشته، رقابت فشرده تولیدکنندگان برای دریافت وام‌های نقدینگی، فشار سهمگینی بر منابع پرقدرت بانک مرکزی وارد می‌کرد و در عمل، بخش بزرگی از اعتبارات اعطایی نیز از مسیر اصلی منحرف شده یا در سفته‌بازی‌های موازی به دام می‌افتاد. اکنون، معماری ابزارهای زنجیره‌ای به گونه‌ای طراحی شده که اعتبار، به‌جای خلق وجه نقد، در قالب تعهدات اسنادی و الکترونیکی مستقیماً میان خطوط تولید و تأمین‌کنندگان قطعات و مواد بالادستی به چرخش درمی‌آید. این فرآیند موجب شده تا حجم بالایی از تعهدات و مطالبات معوق میان‌بنگاهی، بدون نیاز به ریال فیزیکی تسویه شود و انحصار تاریخی بانک‌ها در توزیع رانت اعتباری نقدی فرو بریزد. …