خانه مبل‌دار، زندگی فرش‌نشین

هفت صبح | داستان خریدن یک وسیله در جامعه ما، خیلی وقت‌ها دیگر فقط برای رفع یک نیاز ساده نیست، بلکه تبدیل می‌شود به یک «خبر» و ابزاری برای دیده شدن. سال‌ها پیش در شهرهای کوچکتر، خرید مبل اتفاقی بود که باید با سر و صدا همراه می‌شد. کسی که تصمیم می‌گرفت مبل بخرد، برای اینکه اعتبارش را نشان دهد، هرگز به بازار محلی نمی‌رفت؛ بلکه راهی تهران می‌شد تا سفارش دهد.

 

غرور صاحبخانه در این بود که پیش از رسیدن مبل، به همه بگوید: «رفتیم تهران سفارش دادیم، کامیون تو راهه». در این لحظات، مبل پیش از آنکه یک شی فیزیکی برای نشستن باشد، تبدیل به یک پیام اجتماعی می‌شد. وقتی کامیون وارد کوچه می‌شد و در عقبش باز می‌شد، مبل‌ها در واقع وارد فضای عمومی می‌شدند تا همسایه‌ها تماشا کنند، حرف بزنند و صاحبخانه از این نگاه‌ها لذت ببرد. انگار آن کامیون فقط مبل نیاورده بود، بلکه بوی تهران و شیوه‌های تازه زندگی را با خودش آورده بود و برای لحظاتی، کوچه به یک نمایشگاه کوچک تبدیل می‌شد تا همه ببینند صاحبخانه به کجا دسترسی دارد.

  ‌وقتی اشیا نام طراحان‌شان را گم می‌کنند

در دنیای امروز ما عادت کرده‌ایم کالاها را با نام برندها و شرکت‌های بزرگ بشناسیم. وقتی به مبل‌های خانه‌مان نگاه می‌کنیم، شاید بدانیم از کدام فروشگاه خریدیم، اما سوال این است که آیا می‌دانیم چه کسی آن را طراحی کرده است؟ دکتر فردین علیخواه، جامعه شناس در تحلیل‌های خود به این نکته اشاره می‌کند که ما معمولاً نام آدم‌هایی را که پشت شکل دسته‌ها، انحنای پشتی یا ارتفاع نشیمن یک مبل فکر کرده‌اند، نمی‌دانیم.

 

از دید وی، این یک اتفاق ساده نیست؛ بلکه نشان می‌دهد ما چطور با اشیا ارتباط برقرار می‌کنیم. ما کالا را می‌خریم اما طراح را فراموش می‌کنیم. انگار فراموش کرده‌ایم که هیچ وسیله‌ای خودبه‌خود به وجود نمی‌آید و پشت هر شیء، انسانی است که وقت گذاشته تا فکری را به ماده تبدیل کند و آن را وارد زندگی روزمره ما کند. مبل‌ها در واقع آینه‌ای از فرهنگ ما هستند و با تغییر فناوری و سبک زندگی، شکل و کارکرد آن‌ها در آینده تغییر می‌کند.

  نمادهای طبقاتی …