🥣 روش اول؛ طرز تهیه آش دندونی با گوشت 🛒 مواد لازم برای ۶ نفر مواد مقدار گندم پوست کنده ۱ پیمانه نخود نصف پیمانه لوبیا چیتی یا قرمز نصف پیمانه عدس نصف پیمانه برنج نصف پیمانه گوشت گوسفندی با استخوان ۳۰۰ گرم پیاز ۲ عدد بزرگ سبزی آش ۵۰۰ گرم کشک ۱ پیمانه نعناع خشک ۲ قاشق غذاخوری زردچوبه ۱ قاشق چای خوری فلفل سیاه نصف قاشق چای خوری نمک به مقدار لازم روغن به مقدار لازم 🌾 مرحله اول؛ خیساندن حبوبات
گندم، نخود و لوبیا را از شب قبل جداگانه با آب کافی خیس کنید. بهتر است چند بار آب آنها را عوض کنید تا هم پختشان راحت تر شود و هم نفخ کمتری داشته باشند.
🧅 مرحله دوم؛ آماده کردن پیاز و گوشت
پیازها را خلالی خرد کنید و با مقداری روغن تفت دهید تا طلایی شوند.
کمی زردچوبه اضافه کنید و سپس گوشت را داخل قابلمه قرار دهید. گوشت را چند دقیقه با پیاز تفت دهید.
سپس آب اضافه کنید و اجازه دهید گوشت با حرارت ملایم بپزد. 🥩 مرحله سوم؛ پخت گوشت
گوشت را حدود ۱/۵ تا ۲ ساعت بپزید تا کاملاً نرم شود.
پس از پخت، گوشت را از قابلمه خارج کنید، استخوان را جدا کرده و گوشت را ریش ریش کنید.
آب گوشت را دور نریزید؛ این آب، طعم بسیار خوبی به آش می دهد.
🌾 مرحله چهارم؛ پخت گندم و حبوبات
گندم، نخود و لوبیا را در قابلمه ای جداگانه با آب کافی بپزید.
وقتی حبوبات تقریباً نرم شدند، عدس شسته شده را اضافه کنید؛ چون عدس سریع تر از نخود و لوبیا می پزد. 🍚 مرحله پنجم؛ اضافه کردن برنج
برنج شسته شده را اضافه کنید و اجازه دهید همراه مواد بپزد تا کاملاً نرم و لعاب دار شود.
در صورت کم شدن آب، مقداری آب جوش اضافه کنید.
🥬 مرحله ششم؛ اضافه کردن سبزی
وقتی گندم و حبوبات کاملاً پخته شدند، سبزی آش خردشده را اضافه کنید.
اجازه دهید آش حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه با حرارت ملایم بپزد تا سبزی کاملاً نرم شود. 🥩 مرحله هفتم؛ اضافه کردن گوشت
گوشت ریش ریش شده و آب گوشت را به آش اضافه کنید.
نمک و فلفل را نیز در این مرحله تنظیم کنید.
اجازه دهید آش حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دیگر بجوشد تا کاملاً جا بیفتد.
🌿 مرحله هشتم؛ نعناع داغ و تزئین
مقداری روغن را گرم کنید و نعناع خشک را فقط چند ثانیه در آن تفت دهید تا عطر آن آزاد شود؛ مراقب باشید نعناع نسوزد.
آش را داخل کاسه بکشید و با کشک، نعناع داغ و پیاز داغ تزئین کنید.
🌱 روش دوم؛ آش دندونی بدون گوشت
اگر آش دندونی را به صورت گیاهی و بدون گوشت می خواهید، کافی است گوشت را حذف کنید و از حبوبات متنوع استفاده کنید. مواد لازم گندم پوست کنده: ۱ پیمانه نخود: نصف پیمانه لوبیا چیتی: نصف پیمانه عدس: نصف پیمانه برنج: نصف پیمانه سبزی آش: ۵۰۰ گرم پیاز: ۳ عدد کشک: ۱ پیمانه نعناع خشک: ۲ قاشق غذاخوری زردچوبه، فلفل و نمک: به مقدار لازم روغن: به مقدار لازم 👩🍳 مراحل تهیه
۱. گندم، نخود و لوبیا را از شب قبل خیس کنید.
۲. نخود و لوبیا را در قابلمه با آب کافی بپزید.
۳. وقتی حبوبات نیم پز شدند، گندم را اضافه کنید.
۴. بعد از نرم شدن مواد، عدس و برنج را اضافه کنید.
۵. وقتی برنج کاملاً پخت، سبزی آش را اضافه کنید.
۶. پیاز داغ، زردچوبه و فلفل را به آش اضافه کنید.
۷. اجازه دهید آش روی حرارت ملایم جا بیفتد.
۸. در پایان با کشک، پیاز داغ و نعناع داغ تزئین کنید.
🍲 روش سوم؛ طرز تهیه دیشلیق تبریزی
دیشلیق یکی از غذاهای سنتی آذری است که از نظر مواد اولیه به آش دندونی شباهت دارد و معمولاً با گندم و حبوبات تهیه می شود. در برخی خانواده ها این غذا را برای مراسم دندان درآوردن کودک آماده می کنند. مواد لازم برای ۴ تا ۶ نفر گندم پوست کنده: ۲ پیمانه نخود: نصف پیمانه لوبیا: نصف پیمانه عدس: نصف پیمانه برنج: نصف پیمانه گوشت گوسفندی: ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم، اختیاری پیاز: ۲ عدد کره یا روغن: به مقدار لازم نمک: به مقدار لازم فلفل سیاه: کمی زردچوبه: ۱ قاشق چای خوری دارچین: مقدار کمی، اختیاری مرحله اول؛ آماده سازی حبوبات
گندم، نخود و لوبیا را از شب قبل خیس کنید و چند بار آب آنها را عوض کنید. مرحله دوم؛ پخت گوشت
در صورت استفاده از گوشت، آن را همراه پیاز و زردچوبه در قابلمه بپزید تا کاملاً نرم شود.
سپس گوشت را ریش ریش کنید. مرحله سوم؛ پخت گندم و حبوبات
گندم، نخود و لوبیا را در قابلمه بریزید و با آب کافی بپزید.
وقتی مواد نرم شدند، عدس و برنج را اضافه کنید.
مرحله چهارم؛ اضافه کردن گوشت
اگر از گوشت استفاده می کنید، گوشت ریش ریش شده را به مواد اضافه کنید.
نمک و فلفل را تنظیم کنید و اجازه دهید غذا با حرارت ملایم بپزد تا حالت غلیظ و لعاب دار پیدا کند. مرحله پنجم؛ سرو دیشلیق
دیشلیق را معمولاً به صورت گرم سرو می کنند. برای تزئین می توانید از پیاز داغ، نعناع داغ یا کمی دارچین استفاده کنید.
⭐ فوت وفن های خوشمزه شدن آش دندونی 🔸 گندم را خوب بپزید
گندم باید کاملاً نرم شود و حالت لعاب دار پیدا کند. اگر هنوز سفت است، پخت را ادامه دهید. 🔸 حبوبات را جداگانه بپزید
پخت جداگانه نخود و لوبیا باعث می شود هم بهتر بپزند و هم کنترل زمان پخت آنها راحت تر باشد. 🔸 آش را رقیق نکنید
آش دندونی باید نسبتاً غلیظ باشد؛ بنابراین آب را کم کم اضافه کنید. 🔸 پیاز داغ را جدی بگیرید
پیاز داغ فراوان و خوش رنگ، عطر آش را چند برابر می کند. 🔸 کشک را چه زمانی اضافه کنیم؟
بهتر است کشک را هنگام سرو روی آش بریزید. اگر کشک را داخل قابلمه می ریزید، حرارت را ملایم کنید و اجازه دهید چند دقیقه بجوشد. 🔸 زمان بدهید تا آش جا بیفتد
پس از پخت حبوبات، اجازه دهید آش با حرارت کم آرام آرام جا بیفتد. عجله در این مرحله باعث می شود آش به غلظت و لعاب مطلوب نرسد.
❤️ آش دندونی برای چند نفر مناسب است؟
مقدار مواد گفته شده برای آش دندونی با گوشت و مدل بدون گوشت حدود ۶ نفر است. برای مراسم های بزرگ تر می توانید مقدار مواد را متناسب با تعداد مهمانان افزایش دهید. 🥣 تفاوت آش دندونی و دیشلیق چیست؟
آش دندونی در مناطق مختلف ایران با دستورهای متفاوتی پخته می شود. دیشلیق تبریزی نیز از غذاهای سنتی آذری مرتبط با همین رسم است و ترکیب و شیوه تهیه آن می تواند از خانواده ای به خانواده دیگر متفاوت باشد.
در بعضی دستورها سبزی و کشک استفاده می شود و در برخی نسخه های دیشلیق، غذا ساده تر و بر پایه گندم و حبوبات تهیه می شود. 🌾 جمع بندی
آش دندونی علاوه بر اینکه غذایی خوشمزه و مقوی است، بخشی از سنت زیبای خانواده های ایرانی برای جشن گرفتن اولین دندان کودک محسوب می شود. چه مدل گوشت دار را انتخاب کنید، چه نسخه بدون گوشت یا دیشلیق تبریزی، راز خوشمزگی آن در پخت کامل گندم و حبوبات، پیاز داغ فراوان و جا افتادن آش روی حرارت ملایم است.
