گفت‌وگو با اکبر زنجانپور، بازیگر و کارگردان پیشکسوت تئاتر و سینما

گروه فرهنگ وهنر| دهه پنجاه برای تئاتر و سینمای ایران دوران شکوفایی و ظهور استعدادهایی بود که قرار بود استانداردهای بازیگری را تغییر دهند؛ نسلی پرشور، باسواد و متکی به تکنیک. در میان آن نسل طلایی، «اکبر زنجانپور» جایگاهی ویژه و منحصربه‌فرد داشت. بازیگری با صدای رسا و نگاهی نافذ که فعالیت تصویری‌اش را از سال ۱۳۴۹ با فیلم «بیتا» آغاز کرد، اما روح و جانش در تسخیر صحنه تئاتر بود؛ تا جایی که احمد شاملوی بزرگ به او لقب «برلیان صحنه» را داد.

هنرمندی که در طول بیش از نیم قرن فعالیت، هرگز تن به کلیشه‌ها نداد و ترجیح داد به جای فرش قرمز و هیاهوی ستاره‌سازی، در خلوت صحنه و در کنار متن‌های بزرگ جهان قد بکشد. حالا او در ۸۱سالگی روبه‌روی ما نشسته است. با قامتی که به رغم گذر از هشت دهه و جراحی‌های سنگین، همچنان استوار است و چشمانی که هنگام حرف زدن از تئاتر، برق جوانی در آ‌نها می‌درخشد. زنجانپور که به سخت‌گیری در مصاحبه شهرت دارد، در این گفت‌وگو از روزهای کشف و شهود در تئاتر می‌گوید، از حسرت بزرگ کار نکردن در «مرگ یزدگرد» بهرام بیضایی، از پشت‌پرده‌های سینمایی که هرگز به آن نزدیک نشد و البته از عشقی که حتی روی تخت بیمارستان و در آستانه مرگ هم رهایش نکرد.

  دویدن از دانشگاه  تا پیچ شمرون برای کشف پیری

قصه عشق بی‌پایان اکبر زنجانپور به بازیگری، با یک وسواس درونی و پرهیز از سطحی‌نگری گره خورده است. وقتی از او درباره بزرگ‌ترین شعف و دستاورد این سال‌ها می‌پرسیم، ذهنش به سال ۱۳۵۱ و نمایش درخشان «ملاقات بانوی سالخورده» نوشته فریدریش دورنمات به کارگردانی حمید سمندریان پر می‌کشد؛ جایی که هم‌بازی جمیله شیخی بود. او درباره آن تجربه جادویی می‌گوید: «در تئاتر همیشه با عشق کار کرده‌ام. هیچ‌وقت نشده کاری را فقط برای رفع تکلیف بازی کنم. اما سال ۵۱ در ملاقات بانوی سالخورده اتفاق عجیبی برایم افتاد. من آن زمان جوانی ۲۶ ساله بودم و باید نقش پیرمردی بالای ۷۰ سال را بازی می‌کردم. از استادانم، بهمن فرسی و حمید سمندریان، یاد گرفته بودم که اگر قرار است نقش مسن‌تر از خودمان را بازی کنیم، نباید سراغ تیپ‌سازی ظاهری برویم؛ بلکه باید درون آدم پیر شود.»

  …