[علیرضا عسکری چاوردی] میراث کوروش بزرگ

جهان بینی وی از حکومت بر اندیشه دیگر پادشاهان هخامنشی به ویژه داریوش یکم تاثیر گذاشت و داریوش تلاش کرد نه تنها مبانی فرهنگی کوروش بزرگ را ادامه دهد بلکه مکتبی علمی به وجود آورد تا اندیشه‌های بنیانگذاران سلسله هخامنشی در روند مناسب تری توسعه یابد.

به همین دلیل در پارسه پاسارگاد به عنوان موطن و خاستگاه هخامنشیان، شهرهای بزرگ «پاسارگاد» و «پارسه» بنیان نهاده شد. خط پارسی باستان اختراع شد و سیستم‌های مهندسی آبیاری، ساختمان سازی، کشاورزی، اقتصادی و مالی همراه با شبکه بزرگ راه‌ها ایجاد شد. نظام‌های مدیریتی از سطح محلّی و منطقه ای نیز به سیستم‌های فراسرزمینی ارتقاء یافت و جهان شمول شد. دروازه شهرها به روی مسافران گشوده و دروازه هر شهر به عنوان سمبل فرهنگی و کارکردی آن شهر و حکومت معرفی شد. در واقع دروازه شهرها معرف نوع ایدئولوژی و دیدگاه حکومت شد. 

دروازه شهرهای پاسارگاد، پارسه و تخت جمشید به صورت سمبلیک با نقوش ترکیبی هنرهای شرقی برگرفته از الگوهای هنری کهن ترین تمدن‌های جهان باستان تزئین شد. با نگارش کتیبه دروازه همه ملل در تخت جمشید، فرهنگ هخامنشی درهای خود را برای ملل مختلف جهان باز کرد و افق توسعه و پیشرفت خود را در مقیاس بین‌المللی قرار دارد. دروازه پاسارگاد با نقش برجسته‌های ترکیبی، برگرفته از سنت‌های کهن میان رودانی و عیلامی و مهم‌تر، دروازه مکشوفه جدید یعنی دروازه «پردیس پارسه»، نشان داد که مقیاس تمدنی هخامنشی بر الگوی جهانی استوار بود.

اصالت و انسجامی که در عناصر پارسه از تختگاه تخت جمشید تا نقش رستم، از دروازه پردیس پارسه و بناهای واقع در «مجموعه فیروزی»، بویژه دروازه مکشوفه در تل آجری تا برزن جنوبی تخت جمشید و تا شهر استخر دیده می‌شود را می‌توان یک واحد منسجم شهری در پیوند با رود سیوند، تنگ بلاغی و پاسارگاد، به عنوان هسته مرکزی و اصالت بخش و منشاء فرهنگی یک سازمان جهانی یعنی هخامنشیان در نظر گرفت.

 این هسته مرکزی یعنی پارسه، محل تولد فرهنگ کلاسیک ایران یعنی کشور ایران و زادگاه ایده فرهنگ ایران شد. آرمان جهانی در هسته مرکزی فرهنگ ایرانی در پارسه متولد شد که تا به امروز هویت و بنیان هستی فرهنگ ایرانیان را به خود وابسته کرده است. …