تهدید تورمی سفره خانوار

محمدحسین حسینی:  در روزهای اخیر در شبکه‌های اجتماعی محتواهای زیادی با موضوع افزایش قیمت کالاها منتشر شده‌اند؛ بارزترین آنها مربوط به چیپس نمکی بود که یک کیلو گرم از آن با قیمتی بیش از یک‌میلیون تومان معامله شد. مقایسه قیمت کالاها و خدمات نسبت به سال 1400، نشان می‌دهد که سطح عمومی قیمت‌ها در بخش مصرف در طول پنج سال اخیر، هفت برابر شده است. در این میان بهای بسیاری از کالاها و خدمات با سرعت بیشتری نسبت به سطح حداقل دستمزد افزایش یافته است.  حذف ارز ترجیحی در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰4 و اختلال  تردد در تنگه هرمز در ماه‌های اخیر، بخشی از جهش قیمت کالاها را توضیح می‌دهد. اگرچه در مقاطعی از پنج سال اخیر که صادرات نفتی ارقام قابل قبولی را نشان می‌دهند، اما کیفیت زندگی خانوارها بهبود چندانی را شاهد نبوده و قیمت بسیاری از کالاهای اساسی رشدی بیشتر از حداقل دستمزد را تجربه کرده‌اند.

سال پایه، سالی است که برای اندازه‌گیری تغییرات قیمت و مقایسه سطح قیمت‌ها در دوره‌های مختلف به‌عنوان مبنا انتخاب می‌شود. در سال ۱۴۰۱ شاخص‌های قیمتی بر اساس سال پایه ۱۴۰۰ به‌روزرسانی شدند و مقدار شاخص در این سال برابر ۱۰۰ است. بنابراین، اعداد شاخص در سال‌های بعد نشان می‌دهند سطح قیمت‌ها نسبت به سال ۱۴۰۰ چه میزان تغییر کرده است. با مبنا قرار دادن سال ۱۴۰۰، امکان مقایسه تغییر سطح قیمت‌ها در پنج سال گذشته فراهم می‌شود. بررسی شاخص گروه‌های مختلف کالا و خدمات نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها در این مدت یکسان نبوده و برخی اقلام چند برابر سریع‌تر از سطح عمومی قیمت‌ها گران شده‌اند. از ابتدای سال ۱۴۰۰ تا مرداد امسال، سطح عمومی قیمت‌ها هفت برابر شده است. به بیان دیگر، اگر هزینه خرید یک سبد مشخص از کالاها و خدمات در سال ۱۴۰۰ معادل ۱۰۰ واحد بوده باشد، هزینه همان سبد اکنون به حدود ۷۰۰ واحد رسیده است. این افزایش به معنای رشد حدود ۶۰۰ درصدی سطح قیمت‌ها در این دوره است. البته افزایش قیمت همه کالاها به یک اندازه نبوده و برخی اقلام بسیار بیشتر از میانگین اقتصاد گران شده‌اند. …