فرمول حیاتی برای واگذاری سایپا؛ عبور از بحران‌های هپکو و آذرآب

به گزارش تجارت نیوز، خصوصی‌سازی در کشورمان با هدف کاهش تصدی‌گری دولت، افزایش بهره‌وری، تقویت رقابت و جذب سرمایه‌گذاری دنبال می‌شود. اما در عمل شاهد هستیم که خصوصی‌سازی‌های صورت‌گرفته، به‌جای اصلاح، چالش‌ها و بحران‌های تازه‌ای ایجاد کرده‌اند. تجربه چند دهه گذشته نشان می‌دهد انتقال مالکیت، بدون احراز اهلیت خریدار، برقراری رقابت مؤثر، نظارت بر تعهدات پس از معامله و اصلاح ساختار مالی و عملیاتی، نه‌تنها کارایی را افزایش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند به بحران‌های مدیریتی، مالی، تولیدی و اجتماعی منجر شود.

تجربه هپکو، هفت‌تپه، آذرآب و ماشین‌سازی تبریز این مسأله را از زوایای مختلف نشان می‌دهد. اکنون که واگذاری سهام سایپا در دستور کار است، پرسش اصلی این است که واگذاری چگونه و با چه تضمین‌هایی انجام شود تا به افزایش بهره‌وری و رقابت بینجامد، نه به انتقال انحصار، تضعیف ظرفیت صنعتی یا ایجاد بحران اقتصادی و اجتماعی. باید بپذیریم که سایپا صرفاً یک شرکت تولیدی نیست؛ بلکه یکی از ارکان صنعت خودرو و حلقه‌ای مهم در شبکه قطعه‌سازان، تأمین‌کنندگان، فروش، خدمات پس از فروش و اشتغال صنعتی است. هپکو؛ انتقال مالکیت بدون تضمین احیای تولید

هپکو، از تولیدکنندگان مهم ماشین‌آلات سنگین کشور، پس از انتقال سهام مدیریتی به بخش خصوصی با کاهش تولید، انباشت بدهی، تعویق در پرداخت حقوق کارکنان و ناتوانی در بازسازی پایدار فعالیت‌ها مواجه شد. این تجربه نمونه‌ای از فاصله میان اهداف خصوصی‌سازی و نتایج عملی آن است.

استفاده از تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد در واگذاری سایپا خریدار نباید فقط براساس توان پرداخت بهای سهام ارزیابی شود. توان تأمین سرمایه در گردش، مدیریت زنجیره تأمین، حفظ تولید، تأمین قطعات، سرمایه‌گذاری و اصلاح ساختار مالی نیز باید معیار احراز اهلیت باشد.

علاوه بر این باید روشن شود خریدار، افزون بر تأمین منابع خرید، چه برنامه‌ای برای تأمین مالی تولید، توسعه محصولات، نوسازی خطوط و پایداری زنجیره تأمین دارد. واگذاری بدون تضمین‌های عملیاتی و مالی، هزینه شکست را بر کارکنان، شبکه تأمین و منابع عمومی تحمیل می‌کند. هفت‌تپه؛ اهمیت اهلیت خریدار و نظارت پس از واگذاری …