داور شیخاوندی جامعه‌شناس، استاد دانشگاه و نویسنده و مترجم در ۹۲ سالگی درگذشت.

جهان امروز عمدتاً یک جهان اقتدارگرا است: بیست سال پیش، اندکی‌ بیش از نیمی از مردم جهان در دموکراسی‌ها زندگی می کردند (51 درصد) در حالی که امروز (2025) این رقم  معکوس شده، یعنی 72 درصد مردم جهان در نظام‌های اقتدارگرا و تنها 28 درصد در نظام‌های دموکراتیک زندگی می‌کنند. 

چرخه فقر، نابرابری و فرودستی، با چرخه آلودگی زیست‌محیطی، اقلیم نامناسب و بیماری و ناتوانی تکمیل می‌شود. نظام شهری در کشوری چون آمریکا به مثابه قلب جهان سرمایه‌داری بیش از پیش این امر را نشان می‌دهد: محله‌های شهری فقیر و غنی، کثیف و تمیز، ناسالم و سالم، مهاجرنشین یا رنگین‌پوست‌نشین و سفیدپوست‌نشین.

چرخه فقر، نابرابری و فرودستی، با چرخه آلودگی زیست‌محیطی، اقلیم نامناسب و بیماری و ناتوانی تکمیل می‌شود. نظام شهری در کشوری چون آمریکا به مثابه قلب جهان سرمایه‌داری بیش از پیش این امر را نشان می‌دهد‌: محله‌های شهری فقیر و غنی، کثیف و تمیز، ناسالم و سالم، مهاجرنشین یا رنگین‌پوست‌نشین و سفیدپوست‌نشین.

جامعه‌شناسی کاستی‌ها رویکردی است که از خلال آن، آنچه وجود ندارد – و یا وجودش از لحاظ اجتماعی قابل درک یا قابل بیان نیست – را به عنوان نتیجه‌ای فعال از یک فرایند اجتماعی مشخص در نظر می‌گیرد.

روایت فرشاد مومنی از مسئله توسعه در ایران، چهاردهمین روایت از سلسله مباحث توسعه ایران، تدوین شده زیر نظر محسن رنانی و و رضا مجیدزاده است. 

هدف زیبایی‌شناسی استعمارزُدوده این نیست که احساس زیبایی یا ظرافت خاصی بیافریند، بلکه بر آن است که به احساساتی چون اندوه، انزجار، پشیمانی، امید و قاطعیت دامن بزند تا سبب دگرگون شدن چیزها در آینده شود.

اما باید این را هم بگویم که عنصر اصلی که در تئوری توسعه در این کتاب به‌طور مفصل مطرح شده، آزادی به‌تنهایی نیست. وقتی همه از آزادی صحبت می‌کنند، از آزادی سیاسی صحبت می‌کنند. من عمدتا از آزادی سیاسی صحبت نمی‌کنم، از آزادی اجتماعی و مدنی صحبت می‌کنم، از آزادی زندگی اجتماعی صحبت می‌کنم، از آزادی هنر صحبت …

هر یک از صاحب‌نظران عرصه توسعه در حوزه‌های اقتصاد، سیاست و جامعه‌شناسی نظرات خاص خودشان را دارند. اقتصاددانان بر این باورند که برای توسعه و رشد هر کشوری باید اقتصاد را مبنای توسعه قرار داد و سیاسیون معتقدند ‌پیوندی ناگسستنی بین شیوه حکمرانی و توسعه وجود دارد. اما جامعه‌شناسان و صاحب‌نظران اهل فرهنگِ …

گروه‌های ضد‌مدرنیته، قبیله‌گرا، ضدآزادی و حقوق بشر و متخاصم با اصل خلاقیت، گاه از نظریه «استعمارزُدودگی» سوء استفاده کرده‌اند تا با یکسان کردن کل غرب و شیطانی‌ انگاشتن آن به بنیادگرایی و ناسیونالیسم‌های محلی‌گرا دامن بزنند. 

حوالی همین روزها، سیزدهمین سالگرد درگذشت کامران شاهین‌فر است؛ از معماران نسل دوم معاصر ایران که دغدغه‌اش فقط آجر و سیمان نبود، بلکه شان معمار و روح زندگی در بناها را جست‌وجو می‌کرد. اما چرا یادکردن از شاهین‌فر و دیگر معماران برجسته مهم است؟ او و هم‌نسلانش، آخرین حلقه‌های زنجیره‌ای بودند که معماری را …

آنچه امروز با عنوان جذاب چرخش جهانی معماری جهان از غرب به شرق  مطرح می‌شود، گونه‌ای زیباسازی ِ گرایش‌های بسیار خطرناکی است که در جهان امروز وجود دارند: رشد خارق‌العاده راست افراطی و نولیبرال، ناسیونالیسم‌های محلی، اقتدارگرایی ِ فناورانه و به زیر سؤال رفتن عمومی ارزش‌های دموکراتیک و روشنفکرانه و اندیشه …

تهران- ایرنا- پروندۀ «جدال‌های قلمی!» به بررسی جدال‌های ادبی بین نویسندگان و ادیبان ایران پرداخته شده است که بناست در شماره‌های بعدی مجله نیز این پرونده ادامه پیدا کند.

پی‌آمدها و خطرات انسان‌ها امروز چه برای خودشان و چه برای زیست‌بوم بدون شک بسیار خطرناک و عدم تغییر روش قدرت‌های بزرگ و انسان‌هایی که جز به سود وافزایش سطح مصرف خود نمی‌اندیشد، دیر یا زود ممکن است همه ما را به فنا دهد. 

استاد انسان شناسی دانشگاه تهران در هر یک از یادداشت‌ها به یک یا چند نظریه‌پرداز و منبع اساسی اشاره خواهد کرد تا علاقه‌مندان بتوانند مفهوم کاراتر وجذاب‌تر را در منابع دیگر دنبال کنند

سخنان ناصر فکوهی را می‌توان فراخوانی برای بازاندیشی در مرز میان علوم‌انسانی و علوم‌زیستی تفسیر کرد. او از انسان‌شناسان می‌خواهد که مغز را نه‌فقط به‌عنوان اندامی زیستی، بلکه به‌مثابه مرکز تولید «معنا»، «زبان» و «فرهنگ» مطالعه کنند. در جهان امروز که انقلاب اطلاعاتی مرزهای ذهن را گسترش داده «انسان‌شناسی …

نه ارائه راه‌حل‌های عملی، نه توصیه و هشداردادن‌های بیش از حد، تا زمانی که  تغییراتی اساسی در پارادایم‌های حاکمیتی  ایجاد نشود، هیچ گرهی را از گره‌های اساسی ما باز نخواهد کرد

تهران-ایرنا- دومین سمپوزیوم مطالعات میان‌رشته‌ای به همت مرکز نشر دانشگاهی ایران و با مشارکت کمیسیون انجمن‌های علمی ایران، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، زبان‌شناسی ایران، انسان‌شناسی ایران، هنر و ادبیات تطبیقی ایران، نقد ادبی ایران، حلقه نشانه‌شناسی تهران و ایران کتاب برگزار می‌شود.