این تغییر رویکرد نه تنها نشانۀ آشکاری از شکست یا ناکارآمدی کمپین نظامی در دستیابی به اهداف واشنگتن است، بلکه مقامات و تحلیلگران آن را تلاشی برای پنهان کردن این ناکامی و خروج از «مردابی» میدانند که ترامپ خود در آن گرفتار شده است؛ هرچند او رسماً تأکید دارد که گزینۀ نظامی همچنان روی میز باقی خواهد ماند.
در خصوص این موضوع، خبرنگار تابناک گفتگویی با «مارک فینو» سخنگوی پیشین وزارت خارجه فرانسه انجام داده که در ادامه آمده است. «فینو» در حال حاضر عضو ارشد بخش عدم اشاعه در «مرکز سیاست امنیتی ژنو» (GCSP) است.
*دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که روز دوشنبه تحریمهای شدید اقتصادی و تجاری علیه ایران و شرکای تجاری آن اعمال خواهد کرد. آیا این نشاندهنده تغییر رویکرد از کارزار نظامی به فشار اقتصادی است؟
تحریمهای اقتصادی همواره توسط دولت ترامپ در کنار فشار نظامی به کار گرفته شدهاند. تعلیق حملات نظامی و اولویت دادن به تحریمهای اقتصادی نشانه آن است که گزینه نخست برای دستیابی به اهداف جنگی واشنگتن کارآمد نبوده است.
*آیا این کارزار به معنای کنار گذاشتن گزینه نظامی توسط ایالات متحده است؟
بهطور رسمی، تنها در صورتی چنین خواهد بود که ترامپ از طریق تحریمها به آنچه بتواند پیروزی بنامد دست یابد. اما با توجه به فقدان راهبرد منسجم در این دولت، نمیتوان با قطعیت گفت. همواره فشارهای شدیدی، برای مثال از سوی وزیر جنگ یا دولت نتانیاهو، برای ازسرگیری حملات وجود خواهد داشت.
*به نظر میرسد مسئله اساسی در حال حاضر، تابآوری ایران و ایالات متحده در برابر این جنگ اقتصادی است. ارزیابی شما چیست؟
دولت ترامپ سادهلوحانه معتقد است که ایران در نتیجه این جنگ اقتصادی فرو میپاشد یا تسلیم میشود، در حالی که ایران از مدتها پیش توانایی خود را در مقاومت در برابر تحریمها و انزوا نشان داده است.
البته اقتصاد و جمعیت ایران از تحریمها متحمل آسیب شدهاند و دوباره متحمل خواهند شد، اما تاریخ نشان داده که تحریمها به ندرت به هدف خود که تغییر رفتار کشور تحریمشده است، میرسند. آنها در نهایت صرفاً تنبیهی باقی میمانند و حتی ممکن است ملیگرایی یک کشور را تقویت کنند.
*به نظر شما چنین کارزاری میتواند ایران را به سازش وادار کند؟
این امر به ویژه بعید است، زیرا این بسته شامل تحریمهای موسوم به ثانویه است که کشورهای تجارتکننده یا سرمایهگذار در ایران را هدف قرار میدهد. همانند گذشته، این تحریمها بر متحدان آمریکا، از جمله در منطقه، و کشورهای بزرگی مانند روسیه، چین و هند که ترامپ ترجیح میدهد روابط خوبی با آنها داشته باشد، تأثیر خواهد گذاشت.
*ادامه تنشها چه تأثیری میتواند بر انتخابات میان دورهای کنگره آمریکا داشته باشد؟
دولت آمریکا و حزب جمهوریخواه دریافتهاند که چشمانداز انتخابات میان دورهای تیره به نظر میرسد. به همین دلیل ترامپ در تلاش بوده تا راهی برای خروج از این جنگی که خود آغاز کرده بیابد، از جمله بازگشایی تنگه هرمز، به دلیل پیامدهای آن بر اقتصاد آمریکا، سطح قیمتها، بیکاری و غیره.
اما با این کار، آمریکا عملاً به ایران اهرمهایی داده است تا به توافقی متوازن، آنگونه که در تفاهمنامه پیشبینی شده، دست یابد. این تنها راه حل واقعگرایانه برای پایان دادن به این جنگ است.
