تحولات پولی اقتصاد ایران در روزهای اخیر با یک تناقض آماری قابل‌توجه همراه شده است. از یک طرف، بانک مرکزی از کاهش متوالی نرخ رشد سالانه نقدینگی خبر می‌دهد و این روند در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از تعدیل فشارهای پولی تلقی شود. از طرف دیگر، ارقام مربوط به رشد پایه پولی و افزایش سهم پول از نقدینگی، تصویر متفاوتی از وضعیت نظام پولی ارائه می‌کنند؛ تصویری که باعث شده بحث درباره احتمال تشدید فشارهای تورمی دوباره در کانون توجه تحلیلگران اقتصادی قرار بگیرد.
ماجرا از انتشار آمارهای مهرماه نقدینگی آغاز شد. بر اساس ارقام اعلام‌شده، رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در این ماه به 50.9 درصد رسید؛ رقمی که در مقایسه با اوج 56.7 درصدی خردادماه، کاهش محسوسی را نشان می‌دهد. به این ترتیب، روند نزولی رشد سالانه نقدینگی برای چهارمین ماه متوالی ادامه پیدا کرد. همین موضوع باعث شد بخشی از تحلیل‌های اقتصادی بر اثرگذاری نسبی سیاست‌های کنترلی بانک مرکزی و کاهش شتاب رشد نقدینگی متمرکز شود.
اما همه ماجرا در همین عدد خلاصه نمی‌شد. بررسی رشد ماهانه نقدینگی نشان می‌داد این متغیر در مهرماه 2.7 درصد افزایش یافته، در حالی که رشد ماهانه آن در شهریورماه 1.3 درصد بود. بنابراین، در شرایطی که نرخ رشد سالانه نقدینگی کاهش پیدا کرده بود، سرعت افزایش آن در مقیاس ماهانه بیش از دو برابر شده بود. این تفاوت نشان می‌داد که نمی‌توان صرفاً با تکیه بر کاهش رشد نقطه‌به‌نقطه، از بهبود قطعی شرایط پولی سخن گفت.
در همین فاصله، موضوع رشد پایه پولی نیز به یکی از بحث‌برانگیزترین محورهای تحلیل اقتصادی تبدیل شد. برآوردهای منتشرشده از وضعیت متغیرهای پولی در شهریورماه از رشد 89.9 درصدی پایه پولی نسبت به ماه مشابه سال قبل حکایت داشت. همزمان، رشد نقطه‌به‌نقطه پول نیز به 63.3 درصد رسیده بود؛ رقمی که از رشد کل نقدینگی به‌مراتب بالاتر است. همچنین سهم پول از مجموع نقدینگی به 26.8 درصد افزایش یافته بود. …
دانلود از کافه بازار
