منشور کوروش؛ میراثی ملی با مسئولیتی جهانی

  احمد پاکتچی؛ سفیر و نماینده دائم ایران در یونسکو /   ایرانیان هنگامی که درباره تمدن خود سخن می‌گویند، با افتخار از هزاران سال پیشینه فرهنگی یاد می‌کنند؛ اما هنگامی که این موضوع در عرصه بین‌المللی مطرح می‌شود، حتی اشاره به قدمتی در حد هزار سال نیز برای بسیاری از مخاطبان شگفت‌آور است. این تفاوت نشان می‌دهد که عمق تاریخی تمدن ایران برای جهان، بسیار فراتر از تصور معمول است.

از همین منظر، اگر ایرانیان در طول تاریخ چیزی را ابداع کرده یا اندیشه‌ای را پدید آورده‌اند، آن دستاورد، در سطح تمدنی، دیگر نمی‌تواند صرفاً در چارچوب مالکیت ملی فهم شود. «منشور کوروش» نیز اگرچه محصول تاریخ، خون و تلاش ملت ایران است، اما امروز میراثی جهانی است. این نگاه، ما را از تلقی «صندوقخانه‌ای» نسبت به فرهنگ دور می‌کند. فرهنگ مانند شمش‌های طلا نیست که بتوان آنها را در زیرزمین بانک نگهداری کرد. فرهنگ امری زنده است و تنها در فضای زیست و زندگی مردم می‌تواند حفظ شود. بنابراین حفاظت از میراث تمدنی ایران، صرفاً وظیفه‌ای ملی نیست؛ هنگامی که این میراث در عرصه جهانی شناخته شده است، حفاظت از آن مسئولیتی اخلاقی و جهانی نیز به شمار می‌آید.

در مورد منشور کوروش، این مسئولیت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. جامعه جهانی و نمایندگان کشورهای مختلف در یونسکو، به دلیل خلق آثاری چون منشور کوروش، که به‌عنوان اولین سند حقوق بشر و اولین منشور به رسمیت شناختن تنوع فرهنگی معرفی شده است، احترام ویژه‌ای برای ملت ایران قائل‌اند. چنین احترامی، در کنار افتخار، تکلیف نیز ایجاد می‌کند: حفظ این جایگاه و برافراشته نگاه داشتن این پرچم در عرصه تمدنی جهان.

اهمیت اقدام … …