شمارش ‎معکوس برای‎ افت فشار‌

بررسی اظهارات مقام‌های رسمی نشان می‌دهد رقم ۴۳۰میلیون مترمکعب، بیش از آنکه برآورد متوسط کل زمستان باشد، به سناریوی روزهای اوج مصرف نزدیک است. سخنگوی دولت، ناترازی معمول زمستان را حدود ۳۰۰میلیون مترمکعب دانسته و با افزودن ظرفیت ازدست‌رفته و کسر بخشی از ظرفیت بازگشته، به این رقم رسیده است. مدیرعامل شرکت ملی گاز نیز برآوردی میان ۳۸۰ تا ۴۳۰میلیون مترمکعب ارائه کرده است. اهمیت این محاسبه در ترکیب آن است. حدود ۱۳۰میلیون مترمکعب از شکاف فعلی به ظرفیت بازنگشته پس از حملات مربوط می‌شود و ۲۵۰ تا ۳۰۰میلیون مترمکعب دیگر، همان ناترازی مزمنی است که پیش از جنگ نیز اقتصاد ایران هر زمستان با آن دست‌وپنجه نرم می‌کرد. به بیان دیگر، جنگ بحران را عمیق‌تر کرده، اما آن را به وجود نیاورده است. حتی با بازگشت کامل ظرفیت آسیب‌دیده، مساله اصلی همچنان پابرجا خواهد بود. صرفه‌جویی چقدر مساله را حل می‌کند؟

دولت می‌گوید کاهش هر یک درجه دمای خانه‌ها می‌تواند حدود ۲۵میلیون مترمکعب در روز صرفه‌جویی ایجاد کند؛ رقمی که مدیرعامل شرکت ملی گاز آن را معادل تولید یک فاز پارس جنوبی دانسته است. این عدد مهم است، اما حساب ساده نشان می‌دهد چرا نمی‌توان تمام بار حل بحران را بر دوش ترموستات گذاشت. طبق محاسبه مسوولان، هر یک درجه کاهش دمای خانه‌ها حدود ۲۵‌میلیون مترمکعب گاز صرفه‌جویی می‌کند. با این حساب، بستن کل شکاف ۴۳۰‌میلیونی حدود ۱۷ درجه کاهش می‌خواهد و حتی ۱۳۰‌میلیون ظرفیت برنگشته معادل پنج درجه است؛ یعنی عملا نمی‌توان فقط با ترموستات از زمستان گذشت. در مقابل، مصرف گاز تنها در چند روز اخیر حدود ۶۰میلیون مترمکعب افزایش یافته است. بنابراین، «یک درجه کمتر» می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد، نه خود راه‌حل. باقی شکاف باید از مسیرهای دیگری پر شود: افزایش مصرف سوخت مایع در نیروگاه‌ها، محدودیت صنایع یا پذیرش افت فشار در بخش‌هایی از شبکه. آسیب‌پذیرترین استان‌ها …