در روزهای اخیر مذاکرات فشرده بین ایران و عمان برای تعیین سازوکار جدید عبور کشتیها از تنگه هرمز ادامه داشت و بر اساس آخرین تحولات، دو کشور بر سر نقشه مسیرهای دریایی به توافق رسیدهاند، اما اجرای کامل آن و بازگشایی تنگه، مشروط به اقدامات و جبرانخواهی از سوی ایالات متحده است. مقامات ایران از جمله سخنگوی وزارت امور خارجه، هفته پیش اعلام کرد که پس از هفتهها مذاکره فشرده، دو کشور بر سر نقشه مسیرهای دریایی برای عبور کشتیهای تجاری به توافق رسیدهاند.
بر اساس این توافق، مسیرهای موقت قبلی با یک مسیر جدید جایگزین میشود که عمدتا در آبهای سرزمینی ایران قرار دارد و برای ورود و بخشی از مسیر خروج کشتیها استفاده میشود. بخشی دیگر از مسیر نیز در آبهای عمان خواهد بود و این توافق به صورت موقت و برای مدت حدود دو تا چهار ماه پیشبینی شده و میتواند تمدید شود.
مقامات ایران از جمله عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، درباره توافق با عمان گفتهاند که توافق با عمان به معنای بازگشایی کامل تنگه نیست و اجرای آن منوط به پایان اقدامات غیرقانونی آمریکا، از جمله محاصره دریایی و جبران خسارتهای ناشی از نقض تفاهمنامه قبلی از سوی واشنگتن است. دولت آمریکا اما با این توافق مخالفت کرده و آن را تسلیم در برابر کنترل ایران میداند و حتی دونالد ترامپ در واکنش به این توافق، عمان را تهدید به اقدام نظامی کرد.
بسیاری باور دارند توافق احتمالی میان ایران و عمان میتواند از یک سو باعث کاهش معنادار اختلافات درباره تنگه هرمز شود و حتی زمینهای برای بازگشایی این آبراه در صورت انجام برخی اقدامات از سوی آمریکاییها شود و از سوی دیگر شاید حتی زمینهای برای تفاهمی میان ایران و آمریکا شود. اینکه روز گذشته وزیر خارجه عمان همراه با هیئتی عالیرتبه به ایران سفر کرد، نشان از آن دارد که مذاکرات ایران و عمان پیشرفتهای قابل توجهی داشته است و هیچ بعید نیست در روزهای پیش رو توافق نهایی میان دو کشور امضا شود.
