مذاکرات ایران و آمریکا با میانجیگری‌ها به جایی می‌رسد؟

به گزارش خبرگزاری ایمنا، در میانه تنش‌های ایران و آمریکا، رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و تلاش برخی کشورهای منطقه برای جلوگیری از شعله‌ور شدن دوباره جنگ، بار دیگر نگاه‌ها را به نقش میانجی‌ها دوخته است؛ کشورهایی که هرکدام با محاسبات و انگیزه‌های خاص خود وارد میدان شده‌اند. عمان سال‌هاست کانال ارتباطی میان تهران و واشنگتن را حفظ کرده و در انتقال پیام‌های دو طرف نقش داشته است. قطر و برخی دیگر از کشورهای منطقه نیز علاوه بر اینکه تبدیل به پایگاه‌های نظامی تمام عیار آمریکا شده‌اند، به‌خوبی می‌دانند که گسترش درگیری، پیش از هر چیز، امنیت، اقتصاد و موقعیت سیاسی آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. برای این کشورها، جلوگیری از جنگ تنها یک موضع دیپلماتیک نیست؛ بلکه ضرورتی برخاسته از منافع آن‌هاست.

اما در میان این تحرکات، ورود بازیگری مانند روسیه به معادلات دیپلماتیک، پرسش‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند. چرا مسکو در این مقطع به تحولات میان تهران و واشنگتن نزدیک شده است؟ آیا هدف، کمک به کاهش تنش‌هاست یا روسیه نیز مانند دیگر بازیگران، به دنبال استفاده از شرایط برای پیشبرد منافع خود است؟ پاسخ به این پرسش‌ها بدون توجه به رقابت‌های بزرگ‌تر میان روسیه، آمریکا و اروپا ممکن نیست. مسکو در پرونده‌هایی مانند جنگ اوکراین، روابط آمریکا با ناتو و تحولات بازار انرژی، محاسبات مستقلی دارد و طبیعی است که تحولات غرب آسیا را نیز در چارچوب همین منافع ارزیابی کند.

در چنین شرایطی، منافع کوتاه‌مدت ایران و روسیه به طور حتم در تمام زمینه‌ها هم‌راستا نیست. هرچند دو کشور در برخی مسائل منطقه‌ای و در رویارویی با سیاست‌های آمریکا اشتراک نظر دارند، اما این اشتراک به معنای یکسان بودن اولویت‌های راهبردی آن‌ها نیست. برای نمونه، وضعیت سیاسی واشنگتن و سیاست‌های دولت آمریکا در قبال اوکراین، ناتو و بازار انرژی می‌تواند بر محاسبات مسکو تأثیر بگذارد. از همین رو، هرگونه میانجیگری روسیه را باید با نگاهی واقع‌بینانه و با در نظر گرفتن منافع مستقل این کشور بررسی کرد؛ نه با این فرض که نزدیکی سیاسی تهران و مسکو، به طور حتم به معنای هم‌سویی کامل در تمام پرونده‌هاست.

از سوی دیگر، تحولات سیاسی داخلی آمریکا و نزدیک شدن به انتخابات نیز می‌تواند بر رفتار دولت این کشور اثر بگذارد. …