تالاب صالحیه با وسعت حریمی افزون بر ۴۸ هزار هکتارشامل ۱۶ هزار هکتار در حوزه استحفاظی البرز و ۳۲ هزار هکتار در دشت اللهآباد قزوین نگین زیستمحیطی کمنظیر منطقه مرکزی کشور محسوب میشود؛ پهنهای راهبردی که روزگاری نه چندان دور، فرودگاه امن بیش از ۱۱۰ گونه پرنده بومی و مهاجر و مامن ۲۶ گونه پستاندار، ۲۷ گونه خزنده و ۲ گونه دوزیست بود.
با این حال، احداث غیراصولی کانال زهکش در دهههای گذشته که قرار بود اراضی پیرامونی را اصلاح کندبه بزرگترین تهدید تالاب بدل شد و با مکش رطوبت سفرهها و روانآبها، روند خشکی صالحیه را شتاب داد؛ پدیدهای که خاک حاصلخیز منطقه را به کانون شماره یک ریزگردهای نمکی و بحران هوای پاک برای میلیونها ساکن البرز، تهران و قزوین تبدیل کرد.
از فرود فلامینگوها تا هجوم غبار؛ بازخوانی یک میراث طبیعی
تالاب صالحیه در گذشتهای نهچندان دور، شاهراه مهاجرت و زیستگاه امن پرندگان شاخص آبزی و کنارآبزی همچون درنا، غاز خاکستری، فلامینگو، خوتکا، فیلوش، آنقوت، تنجه و انواع حواصیل بود و در اراضی خشک پیرامونی آن گونههای نادر و تحت حفاظتی نظیر هوبره، سنقر، بالابان، سارگپه و دال در کنار گوشتخوارانی چون گرگ، کفتار، گربه وحشی، سیاهگوش و کاراکال تردد داشتند.
خشکیدگی این پهنه آبی در سالهای اخیر نه تنها به کوچ اجباری این پرندگان انجامید بلکه بستر رسی و شورهزارهای دشت نظرآباد را مستعد خیزش تودههای گردوغبار کرد؛ خطری که با اقدامات اخیر و انسداد کانال خروجی، امیدها برای احیای پوشش گیاهی بومی و تثبیت بیولوژیک خاک را دوچندان ساخته است. کارشناسان محیط زیست معتقدند نجات نهایی این پهنه فرامنطقهای نیازمند … …
