امید طبیبزاده؛ عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی / در این مختصر درباره ویژگیهای جایزه نجفی، علت اهمیت و اعتبار آن، نحوه انتخاب آثار برگزیده و شایسته تقدیر و مسائلی از این دست سخن میگویم. این گزارش کوتاه را تقدیم میکنم به یاد و خاطره استاد موسی اسوار (1332-1404) که از دوره دوم در هیأت داوران این جایزه حاضر بود و تا پایان عمر پربارش، نظارت جدی و شرکت بسیار فعال در انتخاب آثار برگزیده و شایسته تقدیر در جایزه ابوالحسن نجفی داشت.
برای برگزاری هر دوره جایزه ابوالحسن نجفی ابتدا طی فراخوانی از مترجمان و ناشران علاقهمند به شرکت در جایزه خواسته میشود که آثار خود را به دبیرخانه جایزه در شهر کتاب ارسال کنند و سپس تمام آثار به دقت توسط اعضای هیأت داوران بررسی و طی چند دور داوری میشود و پس از اتمام داوری ابتدا نام نامزدهای راه یافته به دور پایانی بهصورت عمومی اعلام میشود. سپس از میان این آثار، اثر یا آثار برگزیده و شایسته تقدیر توسط هیأت داوران انتخاب میشود و نهایتاً طی مراسمی ویژه جایزه و نشان ابوالحسن نجفی به برندگان اعطا میشود.
به باور نگارنده، دشوارترین مرحله از مراحل فوق، به انتخاب اثر یا آثار برگزیده و شایسته تقدیر از میان نامزدهای راه یافته به مرحله پایانی مربوط میشود، زیرا تمام آثار راه یافته به این مرحله بهطور بالقوه شایستگی انتخاب شدن به عنوان اثر برگزیده یا شایسته تقدیر را دارند، اما از آنجا که طبق اساسنامه جایزه، باید فقط یک یا دو اثر از آن میان برگزیده شود، داوران به ناچار و بنا به معیارهای گوناگون دست به انتخاب یک یا دو اثر میزنند. به این دلیل فهرست دهها کتابی که طی این 9 دوره به مرحله پایانی رسیدهاند، خود راهنمای بسیار مفید و ارزشمندی است برای کسانی که در جستوجوی بهترین رمانها و مجموعهداستانهای ترجمه شده برای مطالعه هستند (برای مشاهده فهرست این آثار رجوع شود به مدخل «جایزه ابوالحسن نجفی» در تارنمای ویکی پدیا). …
