انتقاد از رواج تفأل به حافظ

محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در ابتدای این آیین گفت: حافظ با پیوند عشق، معرفت و اندیشه‌های ریشه‌دار ایرانی، جایگاهی در زبان و فرهنگ ما یافته است که همچنان در ذهن و جان ایرانیان حضور دارد و دیوان او، فراتر از مجموعه‌ای از غزل‌ها، بازتابی از باورها و اندیشه‌های ایرانیان در طول تاریخ است.

او اظهار کرد: امروز به نام و یاد لسان‌الغیب، خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی، گرد هم آمده‌ایم تا از سخنان استادان برجسته حافظ‌پژوهی، از جمله دکتر حسن انوری، دکتر سعید حمیدیان و استاد بهاءالدین خرمشاهی بهره‌مند شویم؛ چهره‌هایی که پژوهش‌ها و خدمات علمی آنان در حوزه زبان و ادب فارسی و شناخت حافظ بسیار ارزشمند است.

رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اشاره به کلامی از حسن انوری درباره سه ویژگی لازم برای پژوهشگران و اندیشمندان، یعنی اراده، پشتکار و عشق، افزود: حافظ نیز این سه ویژگی را در وجود خود جمع کرده بود، اما عشق برای او جایگاهی ویژه داشت؛ چراکه همین عشق، زمینه‌ساز سرودن شعر و بیان اندیشه‌هایی شد که در قالب غزل‌های او ماندگار شدند.

او با اشاره به روایتی از میرسیدشریف جرجانی، استاد حافظ، درباره استعداد شعری او بیان کرد: بنا بر این روایت، هنگامی که دیگر شاگردان از منع سرودن شعر و تشویق حافظ به شاعری پرسیدند، جرجانی پاسخ داد که شعر حافظ «همه بیت‌الغزل معرفت» است. این روایت نشان می‌دهد که استعداد و توانایی حافظ در شعر، از همان دوران مورد توجه اهل دانش بوده است.

شالویی با اشاره به جایگاه زبان فارسی در تاریخ ایران تصریح کرد: بزرگانی چون فردوسی، سنایی، عطار، مولانا، سعدی و حافظ در حفظ و گسترش زبان و ادب فارسی نقشی مهم داشتند. حافظ نیز با لطافت کلام و عمق اندیشه خود، به چنان جایگاهی رسید که دیوانش در خانه ایرانیان، در کنار قرآن، حضوری ماندگار یافته و تفأل به اشعار او به بخشی از فرهنگ عمومی تبدیل شده است. …