بازار
بازپس‌گیری حاکمیت انسان بر توجه خویش
هادی خانیکی معتقد است انسان پیش از آنکه خبرنگار، مدیر رسانه یا کاربر شبکه اجتماعی باشد، موجودی است که باید نسبت خود را با خویشتن، دیگری و جهان ارتباطی پیرامونش تنظیم کند. از همین منظر، اخلاق رسانه بدون اخلاق فردی و بدون توانایی انسان برای مهار میل به واکنش فوری، با خطر تبدیل‌شدن به مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های بی‌اثر روبه‌رو است. در چنین چارچوبی، «توجه»، به یکی از مهم‌ترین میدان‌های اخلاقی عصر دیجیتال تبدیل می‌شود. پلتفرم‌ها برای جلب و حفظ توجه کاربران طراحی شده‌اند و جریان مداوم محتوا، مرز میان «انتخاب آگاهانه» و «واکنش عادتی» را هر روز کمرنگ‌تر می‌کند.
بنابراین، مسأله امروز ما فقط زیاد شدن حجم اطلاعات نیست؛ مسأله این است که چه کسی درباره چیزی که می‌بینیم، می‌خوانیم و بازنشر می‌کنیم تصمیم می‌گیرد. استاد علوم‌ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، در توضیح این وضعیت گفت: «خویشتنداری دیجیتال یعنی بازیابی حاکمیت انسان بر توجه خویش. امروز با الگوریتم‌هایی مواجه هستیم که محتوای مورد استفاده افراد را شکل می‌دهند، اعلان‌هایی که پیوسته آنان را به بازگشت به فضای مجازی فرامی‌خوانند و جریان‌های بی‌پایان محتوا که مرز میان نیاز، عادت و اعتیاد را کمرنگ می‌کنند. در چنین شرایطی، انسان باید بتواند آگاهانه درباره آنچه می‌بیند، می‌خواند و بازنشر می‌کند تصمیم بگیرد و اختیار توجه خود را به‌طور کامل به سازوکارهای پلتفرم‌ها نسپارد.» …
