وقتی مادر‌ها مشق شب می‌نویسند

زمانی که فیلم «مشق شب» عباس کیارستمی در سینما عصر جدید اکران شد، مادرم که معلم بود بدون اینکه ما را همراه خودش ببرد، به تماشای فیلم رفت؛ انگار باید در یک کارگاه آموزشی شرکت می‌کرد. این اتفاق برای اواخر دهه ۶۰ است؛ احتمالا پاییز یا زمستان ۶۷ یا ۶۸. عباس کیارستمی وقتی خودش درگیر مسئله مشق و تکلیف فرزندش شده، به سراغ این موضوع رفته و این فیلم مهم و ضروری را ساخته است و در آماری که او ارائه می‌دهد، ۳۷ درصد پدر و مادرهای آن زمان نمی‌توانستند به فرزندانشان در نوشتن تکالیف کمک کنند. 

این فیلم مستند درباره کودکان دبستانی است؛ کودکانی که تازه می‌خواهند نوشتن و خواندن یاد بگیرند. حدود ۴۰ سال از آن فیلم می‌گذرد. قاعدتا کودکان آن فیلم حالا مادر و پدرهایی شده‌اند که با فرزندانشان سر همین تکلیف‌نوشتن مشکل دارند. البته شرایط خیلی فرق کرده است. دیگر آن‌قدرها تکلیف نمی‌دهند و دیگر برنامه کودک ساعت پنج نمی‌تواند ابزار تشویق یا تنبیه باشد. الان اکثر مدارس غیرانتفاعی تکالیف را جذاب‌تر ارائه می‌دهند.

اکثر پدر و مادرها باسوادند و به‌شدت پیگیر درس و مشق و شرایط کودکانشان هستند. انگار هرآنچه در کودکی نداشته‌اند، می‌خواهند کودکانشان داشته باشند. گاهی نمونه طنز از روی رفتارشان را در شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم؛ نمونه مادرانی که ساعت‌ها جلوی مدرسه می‌ایستند یا حتی پدر و مادرهایی که کارهای سربازی و دانشگاه فرزندانشان را انجام می‌دهند. از آن فیلم و آن شرایط تا امروز زمان زیادی گذشته و تغییرات زیادی رخ داده است. حالا کمتر ممکن است پدر و مادری پیدا کرد که به خاطر بی‌سوادی نتواند کودک را در انجام تکالیفش راهنمایی کند. البته شاید بشود معیارهایی مانند نداشتن وقت و حوصله را اضافه کرد. کودک قرار نیست بلافاصله بعد از مدرسه مدام با شنیدن یا فرستادن هشدار «تکالیفت مانده» عاصی شود. تکالیف مسئولیت کودک است. داشتن یک استراحت کوتاه همراه با حفظ استقلال فرزند در زمان حل تکالیف، می‌تواند روی یادگیری و اعتمادبه‌نفس او تأثیر زیادی 

داشته … …