پژوهشگران دانشگاه آدلاید استرالیا و دانشگاه ژنگژو چین این پارچه را با استفاده از موادی به نام «چارچوبهای فلزی-آلی» یا MOF ساختهاند که پژوهش درباره آنها در سال ۲۰۲۵ به دریافت جایزه نوبل شیمی منجر شد. راز اصلی این پارچه در پدیدهای به نام «خنکسازی تابشی» نهفته است. در این فرایند، جسم بخشی از گرمای خود را به شکل تابش فروسرخ به محیط اطراف منتشر میکند.
جو زمین بیشتر طولموجهای فروسرخ را جذب میکند و در نتیجه بخشی از این گرما دوباره در سامانه زمین باقی میماند. اما در محدودهای از طولموجها، تقریباً بین ۸ تا ۱۳ میکرومتر، جو نسبتاً شفاف است. تابشی که در این محدوده منتشر شود میتواند از جو عبور کند و مستقیماً به فضا برسد. به همین دلیل، مواد طراحیشده برای خنکسازی تابشی میتوانند بدون استفاده از برق، گرمای خود را از دست بدهند و حتی در برخی شرایط از هوای اطراف نیز خنکتر شوند.
بسیاری از مواد خنککننده تابشی که تاکنون ساخته شدهاند، سفید یا نقرهای هستند. دلیلش ساده است: چنین رنگهایی بخش بزرگی از نور خورشید را بازتاب میدهند.
ساخت نمونهای بنفش دشوارتر است، زیرا برای دیدهشدن به رنگ بنفش، ماده باید بخشی از نور مرئی، بهویژه نور سبز را جذب کند. جذب انرژی خورشیدی معمولاً باعث افزایش دمای سطح میشود و میتواند عملکرد خنککنندگی را کاهش دهد. پژوهشگران برای حل این مشکل، پارچهای از الیاف بسیار ریز ساختند و در آن از مادهای بنفش به نام ZIF-67 در کنار نانوذرات اکسید روی استفاده کردند.
ساخت پارچه خنککننده رنگی دشوار است، چون رنگهای تیره معمولاً نور بیشتری جذب میکنند و بیشتر گرم میشوند
ZIF-67 یکی از انواع چارچوبهای فلزی-آلی است؛ موادی متخلخل که از اتصال اتمهای فلزی به مولکولهای آلی ساخته میشوند و میتوان خواص آنها را برای کاربردهای مختلف تنظیم کرد. …
