دیپلماسی ایرانی: تحولات ساختاری نظام بین‌الملل و دگرگونی ماهیت منازعات در قرن بیست‌ویکم، ضرورت بازاندیشی در رابطه میان جنگ، دیپلماسی، امنیت و صلح را به یکی از مسائل محوری مطالعات راهبردی تبدیل کرده است. در محیط ژئوپلیتیکی معاصر، جنگ دیگر صرفاً رویارویی نظامی میان دولت‌ها نیست، بلکه پدیده‌ای چندلایه متأثر از رقابت‌های ژئوپلیتیکی، منازعات نامتقارن، فشارهای اقتصادی، تحولات فناورانه و تقابل‌های اطلاعاتی است. ازاین‌رو، توقف عملیات نظامی یا انعقاد توافق آتش‌بس را نمی‌توان معادل تحقق صلح پایدار دانست؛ زیرا ریشه‌های ساختاری، سیاسی و اجتماعی منازعه ممکن است همچنان پابرجا بمانند و زمینه بازتولید خشونت را فراهم سازند.
مسئله بنیادین در مطالعات راهبردی معاصر، چگونگی تبدیل مدیریت جنگ به فرایندی نظام‌مند برای بازآفرینی نظم سیاسی، امنیتی و اجتماعی است. بر این اساس، مدیریت جنگ زمانی واجد ارزش راهبردی خواهد بود که بتواند ظرفیت‌های نظامی و دیپلماتیک را به ترتیبات سیاسی مشروع، تضمین‌های نهادی، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار پیوند دهد. به بیان دیگر، صلح پایدار نه صرفاً محصول توقف خشونت یا برقراری موازنه قدرت، بلکه برآیند تعامل میان امنیت، مشروعیت سیاسی، حکمرانی کارآمد، بازسازی اقتصادی و اعتماد اجتماعی است.
از منظر نظری، اندیشه کلاوزویتس درباره پیوند جنگ و سیاست، نظریه شلینگ در خصوص قدرت و چانه‌زنی و تمایز گالتونگ میان صلح منفی و صلح مثبت، چارچوب مفهومی مناسبی برای تبیین این گذار فراهم می‌آورند. این دیدگاه‌ها نشان می‌دهند که فقدان خشونت مستقیم، تنها سطح ابتدایی صلح است و تحقق صلح پایدار مستلزم اصلاح ساختارهای تولیدکننده منازعه و نهادینه‌سازی سازوکارهای مسالمت‌آمیز حل اختلافات است. بر این مبنا، رویکرد محوری آن است که اثربخشی مدیریت جنگ به توانایی بازیگران در تبدیل دستاوردهای نظامی و دیپلماتیک به نظمی سیاسی مشروع، امنیتی پایدار و برخوردار از ظرفیت نهادی وابسته است. …
دانلود از کافه بازار
