ارکان بازدارندگی و تاب‌آوری

در برابر انواع تهاجم دشمن - حتی نوع داغ و خشن نظامی - تنها قدرت نظامی و عملیات متقابل و استفاده از وسائط جنگی یا داشتن مزیت‌های جغرافیایی نیست که تعیین کننده شکست یا پیروزی و یا فراتر از آن، حیات و ممات جوامع یا حاکمیت‌هاست. اگر چه قدرت نظامی رکن مهمی در فرآیند رسیدن به پیروزی است و قطعاً باید در رأس توجه باشد؛ اما یکی از ارکان مهم در جنگ‌ است. در انواع جنگ‌ها، رکن اصلی، حمایت مردم از ساختار قدرت است که اولاً قبل از تهاجم دشمن، این مردم در ساختار قدرت جایگاه تعیین کننده داشته باشند و هجوم دشمن را تزلزل خود بدانند و نه تقویت خاستگاه خویش و از دشمن استقبال کنند، لذا بدیهی است که حاکمیت مردم سالارتر، تاب‌آوری بیشتری دارد و در جهت همکاری و ایثار، نقش بیشتری ایفاء می‌کند. هر اندازه سهم مردم در حاکمیت کمتر و محدودتر شده باشد، سهم آنها در مبارزه و مقابله با دشمن نیز کمتر می‌شود. به همین دلیل امام(ره) به رأی و نظر مردم در حاکمیت تأکید خاص داشت و خود را همه‌کاره مردم نمی‌دانست و بعد رهبری شهید نیز رأی مردم در حاکمیت را حق‌الناس تعبیر کرد. نمونه‌های متعددی در تاریخ می‌توان یافت که شکست سپاه یک کشور در برابر کشور دیگر، عمدتاً به دلیل عدم همراهی مکفی مردم بوده است. آنها که سپاه ایران را در سال‌های نخست ظهور اسلام می‌شناختند، نسبت به شکست آن در برابر سپاه خلیفه دوم، در تعجب بودند. دلیل اصلی را در نارضایتی مردم و سپاه ایران از حاکمیت وقت تحلیل می‌کردند. امروز نیز شکست سریع سپاه بشار اسد و عدم مقاومت مردم و ارتش سوریه را از همین زاویه تحلیل می‌کنند. البته این عنصر مهم با عناصر بعدی که به وضعیت جامعه مربوط می‌شوند، ربط وثیقی دارد. …