در بدو ورود به تالار اصلی کاخ سلیمانیه در یک سو، آقامحمدخان قاجار، بنیانگذار سلسله قاجار، همراه با بزرگان خاندان و ایل قاجار دیده میشود و در سوی دیگر، فتحعلیشاه قاجار بر تخت نشسته و گروهی از پسرانش در اطراف او قرار دارند.به همین دلیل کاخ سلیمانیه فقط یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه میتوان آن را نوعی «آلبوم خانوادگی سلطنتی» دانست،
آلبومی که به جای کاغذ و عکس، روی دیوارهای کاخ ثبت شده است.داستان یک شاهزاده کاخ سلیمانیه به دوران حکومت فتحعلیشاه قاجار بازمیگردد، این بنا در فاصله سالهای حدود ۱۲۲۵ تا ۱۲۲۷ هجری قمری در باغی بزرگ در نزدیکی رودخانه کرج ساخته شد.
یکی از روایتهای مشهور درباره علت نامگذاری کاخ این است که فتحعلیشاه به مناسبت تولد یکی از پسرانش، سلیمان میرزا، دستور ساخت این مجموعه را صادر کرد و نام سلیمانیه نیز از نام همین شاهزاده گرفته شد.
کاخی ساده اما متفاوت
یکی از نکات جالب درباره سلیمانیه این است که برخلاف تصور ما از یک کاخ سلطنتی، نمای بیرونی آن چندان پرزرق و برق نیست.
در معماری آن میتوان ویژگیهایی مانند سقف شیروانی، پنجرههای چوبی، ارسیها، قوسهای نیمدایره، گچبری، آینهکاری و سقف تزئینشده را مشاهده کرد، این ترکیب، نمونهای قابل توجه از معماری دوره قاجار به شمار میآید.
معماری ای که در آن عناصر سنتی ایرانی در کنار برخی ویژگیهای تازه تر قرار گرفتهاند، از بیرون آرام و نسبتاً ساده؛ از درون پر از تصویر، رنگ و داستان.
دو نقاشی که کاخ را مشهور کردند
اگر قرار باشد تنها یک دلیل برای اهمیت کاخ سلیمانیه انتخاب کنیم، بدون شک باید به دو دیوار نگاره تالار کاخ اشاره کنیم.
این دو نقاشی در دو سوی تالار قرار گرفتهاند و از مهمترین نمونههای تصویری هنر درباری دوره قاجار هستند.
این دو نقاشی در کنار هم، مانند یک روایت تصویری از انتقال قدرت در خاندان قاجار عمل میکنند، از آقامحمدخان، بنیانگذار حکومت، تا فتحعلیشاه، پادشاهی که در دوره او دربارِ قاجار به یکی از مهمترین مراکز هنری ایران تبدیل شد.
نقاش این تصاویر چه کسی بود؟
نام هنرمندی که این دیوارنگارهها را به او نسبت میدهند، عبداللهخان نقاشباشی است، او یکی از نقاشان مهم دربار قاجار بود.
اهمیت کار عبداللهخان فقط در مهارت نقاشی او نیست، او در واقع وظیفهای فراتر از کشیدن چهره چند پادشاه و شاهزاده داشته است.
او باید تصویری میساخت که قدرت، شکوه و مشروعیت یک خاندان سلطنتی را به نمایش بگذارد.
به همین دلیل، در این نقاشیها تقریباً هیچ چیز تصادفی نیست؛ از جایگاه افراد گرفته تا لباسها، زیورآلات، اسلحهها، تخت شاهی و حتی حالت ایستادن و نشستن شخصیتها.
آلبوم خانوادگی دو قرن پیش قاجار در کاخ سلیمانیه
کاخ سلیمانیه فقط یک بنای تاریخی نیست بلکه آن را نوعی «آلبوم خانوادگی سلطنتی» مروبط به دوران دو پادشاه قاجار می توان دانست.
در میان یادگاری های روزگار قدیم، بنایی به نام کاخ سلیمانیه در دل شهر کرج باقی مانده است؛ عمارتی که شاید در نگاه نخست نسبت به کاخهای مجلل تهران ساده به نظر برسد، اما وقتی وارد تالار اصلی آن میشویم، ناگهان چشممان به دو نقاشی بزرگ میخورد که مانند پنجرهی ورود به دو قرن پیش است.
در بدو ورود به تالار اصلی کاخ سلیمانیه در یک سو، آقامحمدخان قاجار، بنیانگذار سلسله قاجار، همراه با بزرگان خاندان و ایل قاجار دیده میشود و در سوی دیگر، فتحعلیشاه قاجار بر تخت نشسته و گروهی از پسرانش در اطراف او قرار دارند.
به همین دلیل کاخ سلیمانیه فقط یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه میتوان آن را نوعی «آلبوم خانوادگی سلطنتی» دانست، آلبومی که به جای کاغذ و عکس، روی دیوارهای کاخ ثبت شده است.
داستان یک شاهزاده
کاخ سلیمانیه به دوران حکومت فتحعلیشاه قاجار بازمیگردد، این بنا در فاصله سالهای حدود ۱۲۲۵ تا ۱۲۲۷ هجری قمری در باغی بزرگ در نزدیکی رودخانه کرج ساخته شد.
یکی از روایتهای مشهور درباره علت نامگذاری کاخ این است که فتحعلیشاه به مناسبت تولد یکی از پسرانش، سلیمان میرزا، دستور ساخت این مجموعه را صادر کرد و نام سلیمانیه نیز از نام همین شاهزاده گرفته شد.
کاخی ساده اما متفاوت
یکی از نکات جالب درباره سلیمانیه این است که برخلاف تصور ما از یک کاخ سلطنتی، نمای بیرونی آن چندان پرزرق و برق نیست.
در معماری آن میتوان ویژگیهایی مانند سقف شیروانی، پنجرههای چوبی، ارسیها، قوسهای نیمدایره، گچبری، آینهکاری و سقف تزئینشده را مشاهده کرد، این ترکیب، نمونهای قابل توجه از معماری دوره قاجار به شمار میآید.
معماری ای که در آن عناصر سنتی ایرانی در کنار برخی ویژگیهای تازه تر قرار گرفتهاند، از بیرون آرام و نسبتاً ساده؛ از درون پر از تصویر، رنگ و داستان.
دو نقاشی که کاخ را مشهور کردند
اگر قرار باشد تنها یک دلیل برای اهمیت کاخ سلیمانیه انتخاب کنیم، بدون شک باید به دو دیوار نگاره تالار کاخ اشاره کنیم.
این دو نقاشی در دو سوی تالار قرار گرفتهاند و از مهمترین نمونههای تصویری هنر درباری دوره قاجار هستند.
این دو نقاشی در کنار هم، مانند یک روایت تصویری از انتقال قدرت در خاندان قاجار عمل میکنند، از آقامحمدخان، بنیانگذار حکومت، تا فتحعلیشاه، پادشاهی که در دوره او دربارِ قاجار به یکی از مهمترین مراکز هنری ایران تبدیل شد.
نقاش این تصاویر چه کسی بود؟
نام هنرمندی که این دیوارنگارهها را به او نسبت میدهند، عبداللهخان نقاشباشی است، او یکی از نقاشان مهم دربار قاجار بود.
اهمیت کار عبداللهخان فقط در مهارت نقاشی او نیست، او در واقع وظیفهای فراتر از کشیدن چهره چند پادشاه و شاهزاده داشته است.
او باید تصویری میساخت که قدرت، شکوه و مشروعیت یک خاندان سلطنتی را به نمایش بگذارد.
به همین دلیل، در این نقاشیها تقریباً هیچ چیز تصادفی نیست؛ از جایگاه افراد گرفته تا لباسها، زیورآلات، اسلحهها، تخت شاهی و حتی حالت ایستادن و نشستن شخصیتها.
شاید همین هنر عبدالله خان نقاشِ دربار قاجار است که کاخ سلیمانیه را جذاب میکند، کاخ سلیمانیه فقط گذشته را نگه نداشته، بلکه بخشی از تاریخ را به تصویر کشیده است.
وقتی امروز به آن دو نقاشی نگاه میکنیم، در حقیقت با تصویری مواجهیم که نزدیک به دو قرن پیش، در زمانی که هنوز دوربین عکاسی نقشی در ثبت زندگی درباری ایران نداشت، نزدیک ترین چهره نقاشی شده از دو پادشاه ایران در دو قرن پیش را به تصویر می کشد.
کد خبر 1063546
