دروغ نجیبی که دنیا را قابل تحمل می‌کند

همشهری آنلاین؛ زهره مسکنی- صبح که چشم باز می‌کنیم، اولین کاری که می‌کنیم چیست؟ دست بردن به گوشی و غرق‌شدن در سیلاب خبرها، تحلیل‌های بی‌منبع، عکس‌های ادیت‌شده از زندگی‌های بی‌نقص و ویدیوهایی که معلوم نیست کدام هوش مصنوعی آنها را ساخته است. ویژگی مشترک بیشتر این اخبار یک چیز است که نقاب حقیقت مطلق بر چهره دارند؛ اما در واقعیت، فریب‌هایی خوش‌رنگ‌ولعاب‌اند.

ما در عصر واقعیت‌های تقلبی زندگی می‌کنیم؛ عصری که در آن هر فیلتر و الگوریتمی می‌خواهد سهمی از توجه و روان خسته‌مان داشته باشد. در این بازار شلوغ ادعاها، فقط یک پدیده به نام «ادبیات داستانی» است که در نهایت شرافت و بدون اینکه نقاب به چهره بزند، از همان سطر اول با ما روراست است. وقتی رمانی را باز می‌کنیم، نویسنده از همان صفحه اول نگاهمان می‌کند و بی‌پرده می‌گوید: «دارم دروغ می‌گویم! این آدم‌ها، این شهرها و این ماجراها هیچ‌کدام واقعیت ندارند؛ ساخته ذهن من‌اند.» اعتراف صریح به ساختگی‌بودن اوج این نجابت است؛ اما معجزه از همین‌جا شروع می‌شود که همین دروغ آشکار، کوتاه‌ترین و صادقانه‌ترین مسیر را برای رسیدن به عمیق‌ترین حقیقت‌های درون ما باز می‌کند.

اخبار، آمار و ارقام را به‌خورد ما می‌دهند. اینکه چند نفر در فلان حادثه مُردند، تورم چقدر بالا رفت یا فلان سیاستمدار چه گفت. اما هیچ بولتن خبری به ما نمی‌گوید مادری که میان قفسه‌های فروشگاه به قیمت‌ها خیره مانده در سرش چه می‌گذرد؛ دختری نوجوان پشت درهای بسته اتاقش … …