بازار جهانی با کمبود فزاینده فرآوردههای نفتی، بهویژه گازوئیل، مواجه شده؛ این در شرایطی است که اختلال در تردد نفتکشها در تنگه هرمز و حملات به زیرساختهای انرژی خاورمیانه عرضه نفت و فرآورده را تحت فشار قرار داده و ظرفیت پالایش نیز در چند نقطه مهم جهان کاهش یافته است.
ادامه این روند میتواند برای اقتصاد جهانی بسیار پیچیدهتر از یک افزایش ساده در قیمت نفت باشد زیرا این بار شوک انرژی مستقیم به بنزین، گازوئیل، حملونقل، هزینه تولید و در نهایت تورم مصرفکننده منتقل میشود.
برنت در معاملات روز چهارشنبه برای نخستین بار دوباره از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد و تا حدود ۱۰۰.۶۶ دلار در هر بشکه بالا رفت؛ نفت خام آمریکا نیز به حدود ۹۵.۷۷ دلار رسید. همزمان، بازار فیزیکی فرآوردهها تحت فشار بیشتری قرار گرفته است. رویترز گزارش داده که قیمت برخی فرآوردههای فیزیکی از جمله سوختهای حملونقل بهشدت افزایش یافته و حاشیه سود پالایش گازوئیل به رکوردهای کمسابقه رسیده است.
مشکل بعدی ممکن است نفت نباشد
در حالت عادی، وقتی قیمت نفت خام بالا میرود، بازار انتظار دارد تولیدکنندگان با افزایش عرضه و پالایشگاهها با افزایش تولید فرآورده بخشی از فشار را خنثی کنند. اما شرایط فعلی متفاوت است. بخشی از ظرفیت پالایش خاورمیانه در نتیجه جنگ و حملات از مدار خارج شده و محدودیتهای روسیه و برخی مشکلات پالایشگاهی در چین نیز انعطاف بازار را کاهش داده است.
برآوردهای منتشرشده در روزهای اخیر نشان میدهد تولید پالایشگاهی جهان از حدود ۸۶ میلیون بشکه در روز به حدود ۸۰ میلیون بشکه در روز کاهش یافته؛ شکافی که در صورت تداوم میتواند بازار فرآوردهها را حتی بیشتر از بازار نفت خام تحت فشار قرار دهد.
این تفاوت بسیار مهم است. یک اقتصاد ممکن است در مقطعی نفت خام کافی برای خرید داشته باشد، اما اگر پالایشگاه کافی برای تبدیل آن نفت به بنزین، گازوئیل و سوخت جت وجود نداشته باشد، مصرفکننده همچنان با کمبود و افزایش قیمت مواجه خواهد شد. …
