مرجانها ساختارهای پیچیدهای میسازند که زیستگاه صدها گونه دریایی را فراهم میکند. بنابراین، آسیب به یک آبسنگ مرجانی تنها بهمعنای ازبینرفتن چند کلنی نیست، بلکه میتواند بخشی از یک شبکه گسترده بومشناختی را تحتتأثیر قرار دهد.
نفت خام مخلوط پیچیدهای از ترکیبات هیدروکربنی است. برخی از اجزای آن، بهویژه هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای (PAHs)، برای موجودات دریایی سمیاند. پس از ورود نفت به محیط دریایی، بخشی از آن تبخیر یا در آب پراکنده میشود؛ اما بخش دیگری ممکن است در ستون آب باقی بماند، به ذرات معلق متصل شود و در نهایت در رسوبات تجمع پیدا کند. به همین دلیل، ناپدیدشدن لکه نفتی از سطح آب لزوماً بهمعنای پایان آلودگی نیست.
تماس مستقیم نفت با مرجان میتواند به بافت آن آسیب برساند و عملکرد طبیعیاش را مختل کند. برخی ترکیبات نفتی نیز ممکن است در سطح سلولی موجب تنش اکسیداتیو و آسیبهای فیزیولوژیک شوند. این آسیبها میتوانند رشد و تغذیه مرجان را کاهش دهند و توانایی آن را برای حفظ یا بازسازی بافت سالم مختل کنند.
یکی از مهمترین پیامدهای احتمالی آلودگی نفتی، تأثیر آن بر رابطه همزیستی مرجان با جلبکهای تکسلولی موسوم به زئوگزانتلا (Zooxanthellae) است. این جلبکها با فتوسنتز، بخش چشمگیری از انرژی موردنیاز مرجان را تأمین میکنند. اختلال در این همزیستی میتواند وضعیت فیزیولوژیک مرجان را تضعیف کند و در شرایطی، در بروز سفیدشدگی مرجانها نقش داشته باشد.
موضوع تنها به مرجانهای بالغ محدود نمیشود. آلودگی نفتی میتواند بر مراحل حساس زندگی مرجان، از جمله تولیدمثل، رشد و استقرار لاروها نیز اثر بگذارد. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که ممکن است کلنی پس از حادثه همچنان زنده بماند، اما توانایی آن برای تولید نسل بعدی کاهش یابد. در چنین شرایطی، آثار نشت نفت بسیار طولانیتر از مدت حضور قابلمشاهده آن در محیط باقی میماند.
این مسئله برای خلیج فارس اهمیتی دوچندان دارد. دامنه … …
