طرح گرمسیری چگونه چهره غرب کشور را تغییر داد؟

آرمان امروز : طرح گرمسیری در غرب استان کرمانشاه، تنها پروژه‌ای برای انتقال آب نیست؛ طرحی است که با رساندن آب پایدار به زمین‌های کشاورزی، زمینه افزایش تولید، ایجاد اشتغال، بازگشت جمعیت به روستاها و تقویت امید به آینده را فراهم کرده است. روایت کشاورزان نشان می‌دهد آب چگونه مسیر زندگی منطقه را تغییر داده است؛ از کشت دیم و تک‌محصولی تا تولید چند محصول در سال. در سرپل‌ذهاب، مولا رشید سنایی، امام جمعه اهل سنت این شهرستان که از سال ۱۳۷۰ در این منطقه خدمت می‌کند، تغییرات را از نزدیک دیده است. او می‌گوید: «زمین ما ارزش نداشت، کشاورزی ما ارزشی نداشت، چون با کشت دیم و بدون آب، محصول قابل توجهی تولید نمی‌شد. اما حالا چند نوع محصول از جمله سیفی‌جات، چغندر و ذرت در سال می‌کاریم و مردم مشغول کار هستند.» سنایی طرح گرمسیری را «بزرگ‌ترین نعمت برای مردم منطقه» می‌داند و معتقد است اکنون یک خانواده پنج‌نفره می‌تواند با درآمد حاصل از زمین آبی امرار معاش کند.

افزایش ارزش زمین و انگیزه سرمایه‌گذاری نیز از پیامدهای طرح است. رامین نظری، مدیرعامل تعاونی تولید فلاحان ذهاب، می‌گوید: «قبل از اجرای سامانه گرمسیری، زمین‌های ما تک‌کشته بود و در زمین‌های دیم فقط یک محصول در طول سال می‌کاشتیم؛ اما حالا سبد کشت مردم متنوع شده است.» به گفته او، کشاورزان اکنون محصولاتی مانند سیب‌زمینی، چغندر، گندم، ذرت و آفتابگردان کشت می‌کنند و در طول سال امکان برداشت چند محصول را دارند. ارزش هر هکتار زمین نیز که پیش‌تر حدود ۵۰ تا ۷۰ میلیون تومان بود، به حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است؛ افزایشی که نشان‌دهنده تغییر نگاه اقتصادی به کشاورزی در منطقه است.

سهم طرح در اشتغال‌زایی نیز در زندگی مردم کاملاً ملموس است. فتاح حیدری، از اهالی روستای دره ژاله سفلی، که پیش‌تر کولبری و سوخت‌بری می‌کرد، اکنون به باغبانی مشغول است. او می‌گوید: «قبلاً کار کولبری و سوخت‌بری در مرز انجام می‌دادیم که خطرات جانی بسیاری داشت. حدود هشت تا ۹ ساعت در راه بودیم، در کمین می‌افتادیم، بارمان را می‌بردند و آتش می‌زدند؛ اما از زمانی که پروژه گرمسیری به راه افتاده، باغبان هستم.» این تغییر شغل، نمونه‌ای از تبدیل فرصت‌های محدود و پرخطر به فعالیتی مولد و پایدار در زادگاه افراد است. …