رصد حسابها میتواند به شناسایی فعالیتهای اقتصادی پنهان کمک کند. اما تراکنشها نباید صرفاً بر اساس مبلغ یا تعداد آنها ارزیابی شود بلکه الگوی گردش پول و ارتباط آن با فعالیت اقتصادی فرد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
در این گزارش نقش حسابهای شخصی و واسط در پنهانماندن بخشی از فعالیتهای اقتصادی و نحوه استفاده از دادههای بانکی برای شناسایی این فعالیتها بررسی میشود.
برآورد دقیق از حجم فرار مالیاتی چقدر است؟
بر اساس برآورد صندوق بینالمللی پول در سال ۲۰۱۸، سهم اقتصاد پنهان از تولید ناخالص داخلی ایران در فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۵ در حدود ۵/۱۴ تا ۲۰ درصد در نوسان بوده است. بر اساس گزارش مدیرکل دفتر مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی سازمان امور مالیاتی، در فاصله سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ با بررسی تراکنشهای مشکوک بانکی حدود ۸هزار نفر، بیش از ۲۴ همت فرار مالیاتی شناسایی شدهاست که معادل ۵ درصد درآمد مالیاتی در سال ۱۳۹۸ است.
چرا حمایت قانون از رصد بانکی ضروری است؟
بسیاری از تراکنشهای بانکی ماهیت شخصی دارند و نمیتوان آنها را صرفاً بر اساس مبلغ یا تعداد، درآمد مشمول مالیات در نظر گرفت. فروش خودرو، دریافت وام، انتقال وجه میان اعضای خانواده یا تسویه یک بدهی میتواند گردش حساب فرد را افزایش دهد، بدون آنکه ارتباطی با فعالیت اقتصادی داشته باشد.
به همین دلیل، در بررسی تراکنشها باید الگوی گردش پول و ارتباط آن با فعالیت اقتصادی فرد نیز در نظر گرفته شود. استفاده از حساب شخصی برای فعالیت تجاری، این تشخیص را سختتر میکند زیرا دریافتهای یک کسبوکار ممکن است در میان تراکنشهای شخصی حساب قرار بگیرد. …
