کاهش فاصله طبقاتی یعنی افزایش رفاه؟ واقعیت مهمی که نباید نادیده گرفت

اقتصاد۲۴- رایان یانگ، اقتصاددان نوشت:بحث و جدل‌های ملی پیرامون موضوع «نابرابری»، اساسا دارد پرسش‌های اشتباهی را مطرح می‌کند. مفسران و تحلیلگران سیاسی برای گزارش اخیر «دفتر بودجه کنگره» (CBO) که از کاهش نابرابری درآمدی در ایالات متحده حکایت دارد، هورا می‌کشند و جشن می‌گیرند؛ اما تمرکز صرف بر نسبت‌های ریاضی میان درآمد‌های بالا و پایین، ما را از پرسش‌های بسیار مهم‌تری غافل می‌کند: وضعیت واقعی اقشار کم‌درآمد جامعه چطور است؟ آیا شرایط زندگی آنها از نظر مطلق (و نه نسبی) بهتر شده است؟ کسانی که به طور موثر با پدیده فقر مبارزه می‌کنند، حواس‌شان به «انسان‌های واقعی» است، نه به اعداد و ارقام خشک و نسبت‌های ریاضی.

مهم‌ترین و برجسته‌ترین یافته گزارش دفتر بودجه کنگره، کاهش «ضریب جینی» کشور است؛ معیاری که توزیع درآمد را در مقیاسی از صفر تا یک اندازه‌گیری می‌کند. عدد صفر به این معناست که درآمد همه افراد جامعه کاملا برابر است، درحالی‌که عدد یک نشان می‌دهد تمام درآمد جامعه متعلق به یک نفر است و بقیه هیچ‌چیز ندارند. در سال ۲۰۲۳که آخرین سال دارای داده‌های موجود در این گزارش است، ضریب جینی در آمریکا پس از کسر مالیات‌ها و احتساب پرداخت‌های حمایتی (یارانه‌ها و کمک‌هزینه‌ها)، به رقم ۰.۴۱۸رسید. این رقم نسبت به عدد ۰.۴۴۲در سال ۲۰۲۱، کاهش نشان می‌دهد. با این حال، این آمار آمریکا را همچنان در حدود یک‌چهارم بالایی کشور‌های عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) از نظر میزان نابرابری قرار می‌دهد.

برخلاف تصور رایج و بدنامی آمریکا در این زمینه، این کشور دارای یک سیستم مالیاتی به‌شدت تصاعدی (به نفع کم‌درآمدها) و یک دولت رفاه فراگیر و بزرگ است. بر اساس یک پایگاه داده دیگر از وب‌سایت «Our World in Data»، سیستم مالیاتی و پرداخت‌های حمایتی توانسته‌اند ضریب جینی ایالات متحده را در سال ۲۰۲۴ از رقم ناخالص ۰.۵۱ به رقم خالص ۰.۳۹ کاهش دهند.

فرانسه و ایتالیای دوران قرون وسطی جوامعی به‌شدت نابرابر بودند و تخمین زده می‌شود که ضریب جینی در آنها حدود ۰.۷بوده است. دیکتاتوری‌های مدرن با گروه‌های ریشه‌دار رانت‌خوار و الیت‌های فاسد، مانند روسیه و کره‌شمالی نیز از نابرابری بالایی برخوردارند؛ هرچند که معمولا داده‌های قابل‌اعتمادی در این زمینه منتشر نمی‌کنند. …