بازار
تعرفه‌های صادراتی و رویه‌های گمرکی هم این روزها به مشکل جدید کشاورزان تبدیل شده است که به باور کشاورزان و صادرکنندگان، نه تنها مشوق صادرات نیستند، بلکه خود به مانعی جدی در این مسیر تبدیل شده‌اند.
تعرفه‌های یکسان؛ بی‌توجهی به تفاوت کیفیت
یکی از اصلی‌ترین گلایه‌های کشاورزان، اعمال تعرفه‌های یکسان برای ارقام خرمای کاملاً متفاوت از نظر کیفیت است و این سیاست سبب شده تا صادرکنندگان انگیزه خود را برای عرضه محصولات مرغوب و پرطرفداری مانند مضافتی و کلوته به بازارهای جهانی از دست بدهند.
در حالی که این ارقام از مشتریان وفاداری در کشورهای حوزه خلیج فارس، آسیای میانه و اروپا برخوردارند، تعرفه یکسان با خرمای درجه چندم، عملاً رقابت‌پذیری آن‌ها را در بازارهای خارجی تضعیف کرده است.
نتیجه این رویکرد، روی آوردن برخی صادرکنندگان به روش‌های غیرمتعارف برای دور زدن تعهدات ارزی بوده که خود چالشی جدید در مسیر تجارت قانونی ایجاد کرده است.
قیمت‌گذاری غیرواقعی و فاصله عمیق با بازار
معضل دیگر، قیمت‌گذاری غیرواقعی و غیرکارشناسی محصول در مبادی گمرکی و حتی بازار داخلی است.
نرخ‌هایی که برای هر تن خرما در دفاتر ارزش‌گذاری گمرک تعیین می‌شود، با واقعیت‌های بازار و هزینه‌های تولید فاصله معناداری دارد و این فاصله، صادرکنندگان را در مسیر رفع تعهد ارزی با دشواری‌های جدی مواجه کرده است.
از سوی دیگر، در معاملات داخلی نیز فاصله میان قیمت اعلامی و مبلغ دریافتی کشاورزان بسیار چشمگیر است؛ به‌گونه‌ای که در برخی موارد، نرخ اعلامی برای هر کیلوگرم خرما با قیمتی که کشاورز در عمل محصول خود را به فروش می‌رساند، اختلافی بیش از یکصد هزار تومان دارد.
این شکاف قیمتی، ناشی از انبار شدن محصول و نبود مشتری، قدرت چانه‌زنی نخلداران را به شدت کاهش داده است. …
