اما پژوهشگران محیط زیست این استدلال را به چالش میکشند و معتقدند گمانهزنی مدرک و مجاورت مکانی، علیت نیست. آنها هشدار میدهند وقتی چنین گمانهزنیهایی در میانه جنگ فعال درباره زیرساخت حیاتی غیرنظامی مطرح میشود، پیامدهایش بسیار فراتر از بحث دانشگاهی خواهد بود.
ایران چند دهه گذشته صدها سد و طرحهای متعدد انتقال آب بینحوضهای ساخته است؛ بسیاری از این پروژهها از نظر اقتصادی ناکارآمد، از نظر زیستمحیطی مخرب یا متأثر از منافع سیاسی و مالی بودهاند. اما این تعدد هرگز برای پژوهشگران مدیریت آب ایران معما نبوده است.
سدسازی و انتقال آب که دههها بهعنوان نماد نوسازی، پیشرفت اقتصادی و خودکفایی ملی تبلیغ شده، غالباً بدون ارزیابی کافی اثرات زیستمحیطی و بدون توجه به پیامدهای بلندمدت بومشناختی و اجتماعی-اقتصادی بوده است.
اینکه یک سد و یک تأسیسات موشکی روی نقشه نزدیک هم دیده شوند، امکان دارد برای کسانی که با ملاحظات جغرافیایی و مهندسی مکانیابی این سازهها آشنا نیستند پرسشبرانگیز باشد، اما مجاورت بهتنهایی چیز زیادی درباره رابطه آنها نمیگوید.
سدهای بزرگ، تونلهای انتقال آب و بسیاری از تأسیسات نظامی ایران در مناطق کوهستانی متمرکزند، زیرا جغرافیا، زمینشناسی، توپوگرافی، دسترسی به آب و محدودیتهای مهندسی تعیین میکنند چنین سازههایی کجا ساخته شوند. بنابراین یافتن هر دو در پهنههای جغرافیایی مشابه، لزوماً شگفتآور نیست.
پژوهش دقیق نیازمند تحلیل فضایی نظاممند، کنترل متغیرهای مداخلهگر، شواهد تاریخی و بررسی دقیق توضیحات جایگزین است و حتی اگر همبستگی معنادار آماری اثبات شود، ثابت نمیکند سدها برای پشتیبانی از تأسیسات موشکی ساخته شدهاند. …


دانلود از کافه بازار

























































![[محمدعلی سنجیده] مگر قرار نبود کالابرگ به همه مردم تخصیص یابد؟](/news/u/2026-11-10/ettelaat-mh4g6.jpg)






































































































