اگر بپذیریم که تهران با محدودیتهای واقعی در منابع آب، کیفیت هوا، فرونشست زمین، ترافیک و زیرساختهای شهری مواجه است، اکنون باید پرسش مهمتری را مطرح کنیم:
چه کسانی مسئول پاسبانی از سقف ظرفیت زیستی تهران هستند؟
پاسخ این پرسش به یک نهاد محدود نمیشود. دولت، مجلس، شهرداری، وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت راه و شهرسازی، استانداری و شهروندان همگی در این مسئولیت سهم دارند. با این حال، در میان همه این بازیگران، شورای شهر جایگاهی تعیینکننده در جهتدهی به توسعه شهری دارد.
در انتخابات پیشرو، شهروندان درباره نهادی تصمیم میگیرند که میتواند مسیر آینده تهران را به سمت ثبات یا ناپایداری هدایت کند.
شورای شهر نقطه اتصال توسعه و ظرفیت زیستی
شورای شهر صرفاً یک نهاد اداری نیست. تصمیمهای آن درباره بودجه، سیاستهای شهری، نوع پروژههای عمرانی، ضوابط شهرسازی و جهتگیری توسعه، مستقیماً بر فشار وارد بر ظرفیت زیستی تهران اثر میگذارد.
شورای شهر مستقیماً متولی منابع آب یا مدیریت فرونشست نیست، اما از طریق تصویب بودجه، نظارت بر عملکرد شهرداری، تعیین سیاستهای توسعه شهری و کنترل الگوی گسترش شهر، میتواند فشار بر منابع آب، زمین و زیرساختهای شهری را کاهش یا تشدید کند.
هر تصمیم درباره حملونقل، توسعه شهری، فضای سبز، مدیریت پسماند و درآمدهای شهرداری، در نهایت به یک پرسش بنیادین بازمیگردد:
آیا این تصمیم در چارچوب حد زیستپذیری تهران است یا از آن فراتر میرود؟
از این منظر، شورای شهر نه صرفاً مدیر توسعه، بلکه یکی از نهادهای تعیینکننده حدود توسعه شهری است. از مرکز گرفته تا جنوب تهران، نشانههای عبور از ظرفیت زیستی شهر آشکار است: فرونشست در جنوبغرب، تراکمهای فشرده در مناطق مرکزی و آلودگی هوا در بخش بزرگی از پایتخت. مسأله اصلی دیگر صرفاً توسعه نیست؛ نسبت میان توسعه و ظرفیت واقعی شهر است. …
