پشتوانه مالی کالابرگ، درآمدهای جدید ارزی است

وی با اشاره به نحوه شکل‌گیری منابع طرح کالابرگ گفت: در سال‌های گذشته بخشی از درآمد‌های ارزی کشور با نرخ‌های مشخصی، از جمله نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان، به ریال تبدیل و به خزانه واریز می‌شد. اما با تغییر مبنای محاسباتی ارز در بودجه و افزایش نرخ تسعیر، تفاوت قابل‌توجهی میان نرخ‌های قبلی و نرخ جدید ایجاد می‌شود که می‌تواند به‌عنوان یک منبع درآمدی جدید برای دولت مورد استفاده قرار گیرد.

دانش‌جعفری افزود: برای نمونه در مباحث مربوط به بودجه سال ۱۴۰۵، نرخ تسعیر ارز نسبت به سال‌های قبل افزایش یافته است. در چنین شرایطی، فاصله میان نرخ ارز ترجیحی و نرخ تسعیر بودجه‌ای، درآمدی مازاد برای دولت ایجاد می‌کند. قانون‌گذار نیز این امکان را فراهم کرده است که این مابه‌التفاوت به‌عنوان منبع تأمین اعتبار طرح‌های حمایتی از جمله کالابرگ مورد استفاده قرار گیرد.

به گفته وی، منابع حاصل از این تفاوت نرخ به حساب‌های مربوط به اجرای طرح واریز می‌شود و پس از تجمیع، میان جامعه هدف توزیع خواهد شد. در نتیجه هرچه درآمد‌های ارزی دولت افزایش پیدا کند یا نرخ تسعیر ارز در چارچوب سیاست‌های مصوب رشد داشته باشد، ظرفیت تأمین منابع برای پرداخت اعتبار کالابرگ نیز بیشتر می‌شود.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه قرار نیست تأمین مالی این طرح از طریق چاپ پول انجام شود، تصریح کرد: در طراحی اصلی این سیستم، هیچ بخشی برای استفاده مستقیم از منابع بانک مرکزی پیش‌بینی نشده و قرار نیست برای افزایش اعتبار این طرح از منابع بانک مرکزی استفاده شود. منطق طرح بر این اساس است که درآمد‌های جدید ناشی از تغییر نرخ تسعیر یا افزایش درآمد‌های ارزی، به‌عنوان پشتوانه مالی اجرای طرح عمل کنند.

وی ادامه داد: در واقع اگر درآمد‌های ارزی دولت مطابق پیش‌بینی‌ها محقق شود، منابع لازم برای پرداخت اعتبار کالابرگ نیز به‌صورت طبیعی در اختیار دولت قرار خواهد گرفت. به همین دلیل این سازکار از منظر مالی، یک سیستم خودکفا محسوب می‌شود و نیازمند تأمین کسری از طریق بانک مرکزی نیست.

دانش‌جعفری در عین حال تأکید کرد که ممکن است در برخی مقاطع زمانی و به‌صورت موقت شرایط متفاوتی ایجاد شود. مثلا اگر به هر دلیل وصول درآمد‌های نفتی یا ارزی دولت با تأخیر مواجه شود یا در یک دوره زمانی کوتاه کاهش یابد، ممکن است دولت برای مدیریت جریان نقدی و انجام تعهدات خود از ظرفیت‌های کوتاه‌مدت بانک مرکزی استفاده کند؛ اما این موضوع یک راهکار مقطعی است و ارتباطی با سازوکار دائمی تأمین منابع کالابرگ ندارد. 

وی با اشاره به دوره آغاز اجرای نظام جدید پرداخت‌های کالابرگ گفت: در فاصله زمانی میان آغاز اجرای سیاست جدید و تحقق درآمد‌های ناشی از نرخ‌های تازه بانک مرکزی در اجرای این طرح کمک کرد. در واقع ، زمانی که پرداخت‌ها شروع شد، اما هنوز درآمد‌های جدید به خزانه واریز نشده بود، دولت برای پوشش این فاصله زمانی نیاز به منابع بانک مرکزی داشت.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام اظهار کرد: پس از عبور از این دوره انتقالی و استقرار کامل سازکار جدید، منابع طرح از محل درآمد‌های پیش‌بینی‌شده تأمین می‌شود و دیگر نیازی به اتکا به منابع بانک مرکزی وجود نخواهد داشت.

دانش‌جعفری در پایان با اشاره به تدابیری که بانک مرکزی و دولت برای تامین منابع تامین اعتبارات کالابرگ اندیشیده‌اند، تأکید کرد: فلسفه طراحی این مدل آن است که هر میزان افزایش در درآمد‌های ارزی دولت، به همان نسبت امکان تقویت منابع حمایتی را فراهم کند؛ بنابراین در صورت تحقق درآمد‌های ارزی و اجرای صحیح قانون، طرح کالابرگ می‌تواند بدون ایجاد فشار بر بانک مرکزی و بدون آثار تورمی ناشی از تأمین مالی پولی، به حمایت از معیشت خانوار‌ها ادامه دهد.