در چنین شرایطی، سرمایهگذاران برای نگهداری اوراق بلندمدت، بازده بیشتری مطالبه میکنند و همین مسئله به افزایش هزینه تأمین مالی دولتها و شرکتها منجر شده است. همزمانی این روند با رشد قیمت نفت و افزایش نگرانیها درباره پایداری مالی دولت آمریکا، منحنی بازده را در اقتصادهای بزرگ جهان شیبدارتر کرده و موج تازهای از فروش اوراق را به راه انداخته است.
به گزارش فایننشال تایمز، هزینه استقراض بلندمدت در اقتصادهای بزرگ جهان روز سهشنبه به بالاترین سطوح چند دهه اخیر رسید؛ زیرا نگرانیها درباره تورم، کسری بودجه و افزایش چشمگیر انتشار اوراق قرضه برای تأمین مالی سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی، فشار بر بدهیهای دولتی در سراسر جهان را افزایش داد.
بازده اوراق خزانهداری ۳۰ ساله آمریکا روز سهشنبه با ۰.۰۲ واحد درصد افزایش به ۵.۳۳ درصد رسید که بالاترین سطح آن از سال ۲۰۰۷ محسوب میشود. به این ترتیب، افزایش بازده این اوراق از ابتدای هفته به ۰.۰۶ واحد درصد رسید. بازده این اوراق در ابتدای ماه گذشته کمتر از ۵ درصد بود.
بازده اوراق بلندمدت اروپا نیز افزایش یافت. بازده اوراق ۳۰ ساله دولت آلمان روز سهشنبه ۰.۰۴ واحد درصد بالا رفت و به ۳.۷۸ درصد رسید که بالاترین سطح از زمان بحران منطقه یورو در سال ۲۰۱۱ بود. بازده اوراق ۳۰ ساله فرانسه نیز با ۰.۰۳ واحد درصد افزایش به ۴.۹ درصد رسید؛ سطحی که از سال ۲۰۰۸ تاکنون مشاهده نشده بود.
موهیت کومار، اقتصاددان ارشد اروپا در Jefferies، گفت: «بازده اوراق بلندمدت در روزهای اخیر تا حد زیادی از قیمت نفت پیروی کرده است. وقتی قیمت نفت به ۹۰ دلار و بالاتر میرسد، نگرانیهای تورمی شروع به غالب شدن میکنند.»
در بریتانیا نیز بازده اوراق ۳۰ ساله دولت روز سهشنبه صبح تا ۰.۰۴ واحد درصد افزایش یافت و به ۵.۸۶ درصد رسید؛ سطحی که فاصله چندانی با بالاترین رقم ثبتشده پس از سال ۱۹۹۸ ندارد؛ رکوردی که در هفتههای ابتدایی جنگ ایران به ثبت رسیده بود.
در ژاپن، بازده اوراق ۳۰ ساله روز سهشنبه ۰.۰۶ واحد درصد افزایش یافت و به ۴.۱۴ درصد رسید؛ سطحی که به بالاترین رقم تاریخی این بازده نزدیک بود.
هزینه استقراض بلندمدت دولتها به بالاترین سطوح چند دهه اخیر رسید
بازده اوراق قرضه دولتی ۳۰ ساله (درصد)
هزینه استقراض دولتها از ابتدای سال و همزمان با آغاز درگیری میان آمریکا و ایران افزایش چشمگیری داشته است؛ زیرا رشد قیمت انرژی نگرانیها درباره شکلگیری یک شوک تورمی طولانیمدت در اقتصاد جهانی را افزایش داده است.
قیمت نفت برنت روز دوشنبه برای نخستین بار طی دو هفته گذشته بالاتر از ۹۰ دلار به ازای هر بشکه بسته شد و صبح روز سهشنبه در محدوده ۹۱.۲۵ دلار قرار داشت؛ موضوعی که آخرین موج ضعف در بازار اوراق قرضه دولتی را رقم زد.
کومار همچنین گفت: «زمینه نگرانیهای مالی و بودجهای نیز همچنان وجود دارد.»
افزایش حجم بدهی دولتها طی هفتههای اخیر بر هزینه استقراض بلندمدت فشار وارد کرده است؛ بهویژه آنکه حجم بدهی دولت آمریکا به آستانه ۴۰ تریلیون دلار نزدیک میشود و سرمایهگذاران نگران هستند دولتها برای محافظت از کسبوکارها و مصرفکنندگان در برابر هزینههای اقتصادی افزایش قیمت انرژی، ناچار به افزایش مخارج خود شوند.
درک هالپنی، رئیس تحقیقات بازارهای جهانی در MUFG، گفت: «بدتر شدن شرایط در خاورمیانه احتمالاً یکی از عوامل تشدید نگرانیها درباره تورم و همچنین وضعیت مالی آمریکا است. در آمریکا همچنان هیچ تمایلی برای رسیدگی به وضعیت مالی دولت وجود ندارد و این موضوع بهطور فزایندهای بر بخش بلندمدت منحنی بازده فشار وارد میکند.» نفت گرانتر و اوراق ضعیفتر؛ فشار تازه بر بازار سهام
موج جدید فروش اوراق قرضه در روز سهشنبه و افزایش قیمت نفت، بر بازارهای سهام نیز فشار وارد کرد. قراردادهای آتی مرتبط با شاخص S&P 500 و Nasdaq 100 بهترتیب ۰.۵ و ۱.۲ درصد کاهش یافتند.
افزایش بازده اوراق بلندمدت باعث شد دولت آمریکا هفته گذشته برای فروش اوراق ۳۰ ساله، بالاترین نرخ بهره از سال ۲۰۱۱ تاکنون را پرداخت کند.
پیتر شافریک، استراتژیست اقتصاد کلان جهانی در RBC Capital Markets، گفت برخی دادههای ضعیفتر اقتصادی آمریکا در هفته گذشته، از جمله آمار اشتغال غیرکشاورزی و خردهفروشی، ممکن است نگرانی سرمایهگذاران درباره اوراق بلندمدت را افزایش داده باشد.
شافریک گفت: «نگرانیهای مالی در میانمدت وجود دارد... اگر کسریهای بودجه بسیار گسترده باشد و همزمان رشد اقتصادی شروع به کاهش کند، چگونه میتوان پایداری مالی را حفظ کرد؟»
او افزود افزایش هزینه استقراض بلندمدت «داستانی چندساله است و هنوز به پایان نرسیده است.»
آنشول پرادهان، رئیس تحقیقات نرخ بهره آمریکا در Barclays، گفت: «ما فکر میکنیم سه عامل در فروش اوراق خزانهداری در بخش بلندمدت منحنی بازده نقش دارند: چشمانداز کسری بودجه، انتشار اوراق شرکتی مرتبط با هوش مصنوعی و تغییر ترکیب خریداران اوراق خزانهداری.»
شرکتهای بزرگ فناوری بهطور فزایندهای برای تأمین مالی هزینههای هنگفت سرمایهگذاری خود در حوزه هوش مصنوعی به بازارهای بدهی خارجی روی آوردهاند و تمرکز ویژهای نیز بر انتشار اوراق با سررسیدهای بلندمدت دارند. Barclays انتظار دارد مجموع انتشار اوراق با درجه سرمایهگذاری در سال ۲۰۲۶ به رکورد ۱.۹ تریلیون دلار برسد؛ رقمی که در سال گذشته ۱.۴۴ تریلیون دلار بود.
پرادهان گفت «مقیاس و سررسید استقراض شرکتی مرتبط با هوش مصنوعی» در بخش بلندمدت منحنیهای بازده، باعث شده است «سرمایهگذاران برای جذب عرضه اوراق شرکتی و دولتی، به جبران بیشتری نیاز داشته باشند.»
هالپنی از MUFG نیز گفت: «تقاضای بیسابقه برای سرمایه با هدف تأمین مالی سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی نیز بدون شک در این روند نقش دارد.» منحنی بازده در سراسر جهان شیبدارتر شد
فروش اوراق بدهی بلندمدت با شیبدارتر شدن منحنیهای بازده اوراق دولتی در سراسر جهان همراه شده است؛ به این معنا که فاصله میان هزینه استقراض کوتاهمدت و بلندمدت افزایش یافته است.
برخی تحلیلگران معتقدند محبوبیت معامله موسوم به «شیبدار شدن منحنی بازده» (steepening trade)، که در آن سرمایهگذاران روی افزایش بیشتر این فاصله شرطبندی میکنند، خود به عاملی برای افزایش بازده اوراق بلندمدت تبدیل شده است.
اولین گومز-لیشتی، استراتژیست چنددارایی در Mizuho، گفت: «تمایل به شیبدار شدن منحنی بازده همچنان کاملاً مسلط است و در شرایط فعلی، مخالفت با این روند شتابگرفته دشوار است.» همچنین بخوانید شرط بندی بازارها بر روی نرخ بهره | جهش قیمت نفت، فدرال رزرو را در دوراهی تورم و رشد قرار داد | جنگ میان موافقان و مخالفان افزایش نرخ بهره بالا گرفت نفت به ۸۷ دلار رسید؛ تبادل آتش در تنگه هرمز دوباره بازار انرژی جهان را به هم ریخت | قیمت نفت برنت در بالاترین سطح از زمان امضای تفاهمنامه آمریکا و ایران چرخش سریع انتظارات در بازار انرژی | بازگشت قیمت نفت برنت به زیر سطوح پیش از جنگ علیه ایران | «ریسک جنگ» کنار رفت؟ «موجِ احتکار» و «خریدهای اضطراری» زیر سایه تنش در تنگه هرمز | حمایت درآمدی بهترین راهکار است یا کنترل قیمت یا ..؟
![[کامران نرجه] ذینفعان تأمین اجتماعی صبور باشند](/news/u/2026-08-23/ettelaat-n4nc3.jpg)
