هور در حوالی بیشهدراز و هاویان قرار دارد و بهدلیل برخورداری از منابع آب و شرایط طبیعی خاص، از چشماندازی متفاوت نسبت به بسیاری از مناطق گرمسیری منطقه برخوردار است. اما قصه هور تنها قصه یک آبشار و طبیعت زیبا نیست؛ این منطقه در کنار ظرفیتهای طبیعی، بخشی از تاریخ و زندگی مردم منطقه را نیز در خود جای داده و سالهاست مردم محلی درباره آن روایتهایی را سینهبهسینه منتقل کردهاند.
۱۷ آسیاب؛ روایت آب و زندگی در هور
یکی از مهمترین ویژگیهای هور، وجود بقایای آسیابهای آبی است؛ سازههایی که نشان میدهد آب در گذشته تنها یک عنصر طبیعی نبوده، بلکه بخشی از زندگی و اقتصاد مردم منطقه را شکل میداده است. بر اساس روایتها و اطلاعات محلی، بقایای حدود ۱۷ آسیاب آبی در هور شناسایی شده است؛ آثاری که میتوانند بخشی از تاریخ زندگی مردم و شیوه استفاده آنان از منابع طبیعی را روایت کنند.
در سال ۱۳۹۹ نیز مستندی محلی با عنوان «هور در گذر زمان» به معرفی این منطقه و آسیابهای آن پرداخته است. در این مستند درباره آبشار و آسیابهای آبی هور صحبت شده و به وجود ۱۷ آسیاب قدیمی اشاره شده است. در روایت افراد مسن منطقه نیز از استفاده و بازسازی برخی از این آسیابها در چند دهه گذشته سخن گفته شده است؛ هرچند تعیین قدمت اصلی این سازهها نیازمند بررسی کارشناسی و تاریخی است. این روایتها یک نکته مهم را نشان میدهد؛ آسیابهای هور تنها بقایای چند سازه قدیمی نیستند، بلکه بخشی از حافظه تاریخی مردم منطقهاند که اگر امروز ثبت و مستندسازی نشوند، ممکن است بخشی از این روایت برای همیشه از بین برود.
هور؛ بهشتی که مردم محلی سالهاست از آن میگویند …
