البته اگر در پنج سال گذشته اخبار خود را تنها از رسانههای روسی دنبال میکردید با اطمینان کامل باور داشتید که ولادیمیر پوتین هرگز به اوکراین حمله نخواهد کرد. همچنین تصور میکردید که در صورت وقوع جنگ اوکراینیها هرگز مقاومت نمیکنند؛ چرا که در اصل خود را روس میدانند.
پس از گذشت چند سال از این مقاومت اینرسانهها هرگز به شما نمیگویند که ارتش روسیه برای پیشرویهایی کندتر از جنگ خندقی در جنگ جهانی اول چه تلفات سنگینی متحمل شده است؛ بنابراین نمیتوان به روایتهای آنها چندان اعتماد کرد؛ با اینحال، مارک چمپیون، ستوننویس بلومبرگ، معتقد است با نزدیک شدن به فصل سرما، غرب به شدت در حال دستکم گرفتن خطری است که اوکراین را تهدید میکند؛ خطری که ممکن است در آینده به مرزهای اروپا نیز کشیده شود.
اوکراین از سال ۲۰۲۲ تاکنون، هر سال زمستانهای سختی را تجربه کرده است. ولادیمیر پوتین هر بار تلاش کرده تا با نابودی زیرساختهای انرژی و سیستمهای گرمایشی، اوکراینیها را به تسلیم وادارد؛ اما با وجود بهبار آمدن ویرانی و مرگ، در این مسیر ناکام ماند.
در مقابل، اوکراینی ها خود را با شرایط وفق دادند و به تقویت پدافند هوایی، استفاده از پنلهای خورشیدی، ژنراتورها، باتریهای ذخیرهساز و راهکارهایی از این دست روی آوردند. البته لازم به ذکر است که حملات به زیرساختهای غیرنظامی در این نبرد، جریانی دوطرفه بوده است.
در آغاز جنگ، روسیه بنادر اوکراین را مسدود کرد و ضربه مهلکی به صنعت کشاورزی این کشور زد. طبق آمار بانک جهانی، این بخش در سال ۲۰۲۵ سهمی معادل ۷.۶ درصد از اقتصاد خواهد داشت (این رقم پیش از جنگ ۱۰.۹ درصد بود). اوکراین تامینکننده حدود نیمی از روغن آفتابگردان، پانزده درصد ذرت و ده درصد گندم در بازارهای جهانی است. هدف مسکو فروپاشی اقتصاد اوکراین و سلب توانایی ادامه جنگ بود اما این استراتژی نیز با شکست مواجه شد. تغییر موازنه در نبرد آسمان
امسال اما شرایط متفاوت به نظر میرسد. دلیل اصلی این تفاوت تنها توانایی اوکراین در استفاده از پهپادهای دوربرد تولید داخل برای حملات متقابل نیست. مساله اصلی این است که روسیه همزمان با تحلیل رفتن توان پدافندی اوکراین تولید موشکهای خود را به شدت افزایش داده است.
علاوه بر این مسکو با نصب موتور جت روی پهپادهای انتحاری خود سرعت آنها را به حدی رسانده که بسیاری از پهپادهای رهگیر اوکراینی دیگر قادر به شکار آنها نیستند. همچنین روسیه پهپادهای جدیدی برای قطع خطوط انتقال برق توسعه داده است.
نگرانی دیگر این است که با وجود تضمینهای مالی اروپا برای سال آینده، انتخابات پیش رو در سال ۲۰۲۷ در کشورهایی مانند فرانسه، یونان، ایتالیا، لهستان و اسلواکی میتواند اجماع سیاسی لازم برای تداوم این حمایتها را دچار شکاف کند. در اوایل جنگ جایگزینی موشکهای بالستیک برای روسیه کار دشواری بود. در آن زمان اوکراینیها بسیاری از پستهای برق حیاتی خود را با بتن و شبکههای فولادی مقاومسازی کردند تا پهپادهای انتحاری پیش از برخورد مستقیم منفجر شوند.
در آن مقطع رهگیرهای پاتریوت اکثر موشکهای بالستیک را خنثی میکردند و سایر سامانههای پدافندی نیز با موشکهای کروز و دستههای پهپادی مقابله میکردند. فشارهای بینالمللی نیز پوتین را وادار به توافق بر سر صادرات غلات کرد. زمانی که او تصمیم گرفت از این توافق خارج شود دیگر کنترل لازم بر دریای سیاه برای محاصره بنادر اوکراین را در اختیار نداشت. حتی زمانی که کمکهای آمریکا به اوکراین موقتا متوقف شد، اتحادیه اروپا راهی پیدا کرد تا از طریق سود داراییهای مسدود شده بانک مرکزی روسیه این کمبود را بدون درگیری حقوقی جبران کند. سایه سنگین بالستیکها بر زیرساختهای اوکراین
امروز معادله زمستان به هیچ وجه به نفع کییف نیست. معاون اطلاعات نظامی اوکراین اخیرا اعلام کرد که روسیه اکنون ماهانه بیش از دویست و بیست موشک تولید میکند که حدود یکسوم آنها بالستیک هستند. روسها همچنین ذخیره قابلتوجهی از این موشکها را در اختیار دارند. در همین حال ارسال رهگیرهای پاتریوت از سوی غرب به اوکراین متوقف شده است. این یعنی طراحان نظامی روس برای انهدام یک هدف به جای شلیک چند موشک بالستیک تنها به یک موشک نیاز دارند.
توریهای فولادی اطراف پستهای برق هیچ مانعی برای موشکهای اسکندر که با سرعت تا ۲۶۰۰ متر بر ثانیه و کلاهکهای ۷۰۰کیلوگرمی از مواد منفجره پرواز میکنند ایجاد نخواهد کرد. بنابراین دور از ذهن نیست که پوتین امسال موفق شود شهرهای اوکراین را کاملا در تاریکی و سرما فرو ببرد. این سناریو میتواند موج جدیدی از پناهجویان را به سوی اروپایی روانه کند که دیگر تحمل پذیرش میلیونها اوکراینی جدید را ندارد.
در جنگ هوایی دوربرد، کییف با استفاده از پهپادهای جدید خود بنادر و زیرساختهای انرژی روسیه را به شدت هدف قرار میدهد؛ با این حال فقدان موشکهای رهگیر اوکراینی برای محافظت از بنادر دریای سیاه که مسوولیت صادرات ۹۰ درصد غلات اوکراین را بر عهده دارند، باعث تعطیلی کامل این بنادر از اواخر ژوئیه شده است.
صادرات غلات روسیه نیز پس از حملات اوکراین به بنادر دریای آزوف و دریای سیاه کاهش یافته و قیمت گندم در بورس کالای شیکاگو از هفته گذشته روند صعودی به خود گرفته است. خریداران در مصر و سایر بخشهای آفریقا با افزایش قیمت مواد غذایی به شدت آسیب خواهند دید؛ اما به نظر میرسد این بار کرملین هیچ اهمیتی به این موضوع نمیدهد. پوتین به تازگی پیشنهاد کییف برای توقف حملات متقابل به زیرساختهای انرژی و غلات را رد کرده است.
در چنین شرایطی و از نگاه استراتژیستهای غربی، مهار بحران پیش رو نیازمند تصمیمات فوری در قاره سبز است. تامین سامانههای پاتریوت جدید برای کییف یا عبور از خطوط قرمز و صدور مجوز برای هدف قرار دادن سکوهای پرتاب موشک در خاک روسیه، گزینههایی است که اکنون روی میز تصمیمگیران اروپایی قرار دارد.
مارک چمپیون بر این باور است که پوتین تا زمانی که مطمئن باشد میتواند بدون پرداخت هزینه سنگین به اهدافش در اوکراین حمله کند، دلیلی برای تن دادن به آتشبس جامع در بخش انرژی و غلات نخواهد داشت و تنها تغییر موازنه قدرت میتواند محاسبات کرملین را بر هم بزند.
از سوی دیگر، ناظران اقتصادی پیشنهاد میکنند که اتحادیه اروپا برای تضمین حمایتهای مالی خود، مدیریت ۱۸۵ میلیارد یورو از داراییهای مسدودشده روسیه را از بلژیک به کل اتحادیه منتقل کند. این اقدام میتواند ریسکهای حقوقی را توزیع کرده و پیش از روی کار آمدن احتمالی دولتهای پوپولیست در انتخابات سال ۲۰۲۷، منابع لازم برای کییف را تثبیت کند.
با توجه به گزارشها مبنی بر بسیج پنهان نیروهای روسی برای تحمیل یک پیروزی زودهنگام پیش از بروز چالشهای اقتصادی در مسکو، زمستان امسال عرصه آزمونی سرنوشتساز برای ائتلاف غربی است. اکنون باید دید آیا سیاستمداران اروپایی و آمریکایی میتوانند با تغییر معادلات پدافندی کییف، مانع از تبدیل شدن این زمستان تاریک به یک فاجعه تمامعیار برای اوکراین شوند یا خیر.
این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد
