مسجد کبود یا «گؤی مچید» از شاخصترین بناهای تاریخی تبریز است که در دوره قراقویونلوها و در قرن نهم هجری ساخته شد. این مسجد بخشی از مجموعهای گستردهتر به نام «مظفریه» بود و به دلیل استفاده گسترده از کاشیهای معرق با رنگهای لاجوردی و فیروزهای، به «فیروزه اسلام» شهرت یافت. کتیبه سردر مسجد، پایان ساخت بنا را سال ۸۷۰ هجری قمری نشان میدهد و این مجموعه در دوره خود تنها یک مسجد نبود و بناهای دیگری همچون خانقاه و دیگر فضاهای وابسته نیز در کنار آن وجود داشتند.
مسجد جامع تبریز اما جایگاهی متفاوت در تاریخ شهر دارد. این بنا که در منابع تاریخی با عنوان «جامع کبیر» نیز شناخته شده، در طول ادوار مختلف مسجد جامع شهر بوده و در مجاورت بازار تاریخی تبریز قرار گرفته است. همین همجواری، مسجد جامع را با یکی از مهمترین مراکز اقتصادی و اجتماعی شهر پیوند داده است. بخشهای مختلف مسجد در دورههای تاریخی گوناگون توسعه یافته و پس از زلزله بزرگ تبریز در سال ۱۱۹۳ هجری قمری نیز بخشهایی از آن بازسازی شد.
مسجد صاحبالامر از دیگر مساجد کهن تبریز است که ساخت آن به دوره صفوی و فرمان شاه طهماسب اول نسبت داده میشود. این مسجد در میدان تاریخی صاحبآباد قرار داشت و در جریان حمله عثمانیها آسیب جدی دید و پس از آن نیز بازسازی شد. همین پیشینه، مسجد صاحبالامر را به یکی از بناهای شاخص دوره صفوی در تبریز تبدیل کرده است. …
