پایتخت در تنگنای حاشیه‌نشینی بحران آب و مسکن

آرمان امروز: مجموعه شهری تهران و البرز با جمعیتی نزدیک به ۱۸ میلیون نفر، در حالی با بحران‌هایی همچون گرانی مسکن، افزایش اجاره‌بها، ترافیک، آلودگی هوا، حاشیه‌نشینی و کمبود منابع آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند که ظرفیت جمعیت‌پذیری پیش‌بینی‌شده برای این منطقه در اسناد شهری حدود ۲۱ میلیون نفر است؛ ظرفیتی که لزوماً به معنای توان محیطی و زیرساختی برای پذیرش جمعیت بیشتر نیست. تمرکز فرصت‌های شغلی، فعالیت‌های اقتصادی و خدمات اداری در پایتخت طی دهه‌های گذشته، مهاجرت گسترده به تهران و شهرهای پیرامونی را به دنبال داشته و فشار بر بازار مسکن و منابع طبیعی را افزایش داده است. بر اساس آخرین آمار اعلام‌شده از سوی رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، ۳۶ درصد جمعیت این استان در مناطق حاشیه‌نشین و سکونتگاه‌های غیررسمی زندگی می‌کنند و حدود یک‌سوم جمعیت البرز نیز با این معضل مواجه‌اند. در همین شرایط، فرونشست زمین در جنوب البرز و جنوب‌غرب تهران به ترتیب به حدود ۳۵ و ۳۰ سانتی‌متر در سال رسیده است. اکنون وزارت راه و شهرسازی دولت چهاردهم با تدوین سند ساماندهی و تمرکززدایی از تهران و البرز و تعریف ۲۴ اقدام، به دنبال کنترل بارگذاری جمعیتی، توزیع متوازن فعالیت‌های اقتصادی و حفاظت از منابع طبیعی است؛ برنامه‌ای که موفقیت آن به انتقال واقعی فرصت‌های شغلی و اصلاح الگوی توسعه شهری وابسته خواهد بود. تهران سال‌هاست با هشدار کارشناسان درباره عبور از ظرفیت‌های زیست‌محیطی و زیرساختی مواجه است. در طرح تفصیلی سال ۱۳۴۹، ظرفیت جمعیتی پایتخت با توجه به منابع آبی حدود ۵.۵ میلیون نفر برآورد شده بود، اما در دهه‌های بعد افق جمعیتی تهران و البرز به ۲۱ میلیون نفر افزایش یافت. اکنون جمعیت این محدوده به حدود ۱۷.۷ میلیون نفر رسیده است. تمرکز فرصت‌های شغلی و خدمات در پایتخت، علاوه بر افزایش تقاضای مسکن و اجاره‌بها، به گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی منجر شده است. همچنین نرخ فرونشست زمین در جنوب استان البرز به حدود ۳۵ سانتی‌متر و در جنوب‌غرب تهران به حدود ۳۰ سانتی‌متر در سال رسیده است.

۲۴ اقدام برای ساماندهی پایتخت …