از پیام محرمانه تا پروژه گازی؛ همه تخم‌مرغ‌های تهران در سبد کرملین

رویداد۲۴| اظهارات امروز علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره انتقال گاز روسیه به ایران و کریدور شمال ـ جنوب، اگرچه در ظاهر بر ظرفیت‌های اقتصادی دو کشور متمرکز است، اما پیام سیاسی روشنی دارد. باقری گفته است این دو طرح راهبردی می‌توانند خیال برخی قدرت‌ها، از جمله آمریکا، را برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی از بین ببرند و ایران می‌تواند از این ظرفیت‌ها برای پیشرفت اقتصادی و امنیت‌سازی در منطقه استفاده کند.

این اظهارات را باید در امتداد سفر دیروز محسن رضایی به مسکو بررسی کرد؛ سفری که در آن دبیر شورای عالی امنیت ملی حامل پیام رهبر انقلاب به ولادیمیر پوتین بود و دو طرف علاوه بر مسائل دوجانبه، درباره امنیت منطقه و ترتیبات دوران پس از جنگ گفت‌و‌گو کردند. موضوع انتقال گاز روسیه به ایران نیز یکی از محور‌های این دیدار بود.

در واقع، به نظر می‌رسد تهران می‌خواهد نشان دهد که حتی در شرایط فشار نظامی و اقتصادی غرب، همچنان گزینه‌هایی برای گسترش همکاری با قدرت‌های شرقی دارد. اما اینکه این همکاری‌ها تا چه اندازه می‌توانند موازنه قدرت را تغییر دهند، پرسشی است که پاسخ آن به مراتب پیچیده‌تر از اظهارات رسمی مقام‌های ایرانی است. تهران از روسیه چه می‌خواهد؟

سفر محسن رضایی به مسکو از چند جهت اهمیت داشت. نخست اینکه این سفر از پیش به‌صورت عمومی اعلام نشده بود و رضایی در سطحی بالاتر از یک مقام معمول دیپلماتیک با رئیس‌جمهور روسیه دیدار کرد. دوم اینکه او حامل پیام مستقیم رهبر جمهوری اسلامی بود؛ پیامی که محتوای آن منتشر نشده است.

اهمیت این مأموریت زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم در گفت‌و‌گو‌های تهران و واشنگتن، مسئله فقط توقف درگیری‌ها نیست. وضعیت تنگه هرمز، محاصره دریایی، تحریم‌ها و پرونده هسته‌ای همچنان از اختلافات اصلی دو طرف است. در چنین شرایطی، تهران نیاز دارد موضع بازیگران مهم بین‌المللی را درباره تحولات پس از جنگ و ترتیبات امنیتی آینده منطقه بداند.

رضایی نیز اعلام کرده که در دیدار با پوتین درباره مسائل مهم منطقه، دوران پس از جنگ و ترتیبات امنیتی گفت‌و‌گو شده است. او همچنین از آمادگی پوتین برای تلاش در جهت پایان دادن به درگیری‌ها خبر داده است. پوتین هم نگران بازگشت جنگ است …