دی دی اقتصادی علیه ایران یعنی چه؟
Economic D-Day یا دیدی اقتصادی ترامپ علیه ایران: مرحله جدید فشار اقتصادی دولت ترامپ علیه ایران
ریشه یابی نام دی دی D-Day اقتصادی: برگفته شده از عملیات بزرگ متفقین برای باز کردن جبهه غربی علیه آلمان و پیادهشدن نیروهای متفقین در نرماندی در جریان جنگ جهانی دوم
هدف نهایی: وادار کردن تهران به پذیرش توافق و دادن امتیازات موردنظر واشنگتن
اهداف اصلی دی دی اقتصادی ترامپ
۱. قطع درآمدهای نفتی ایران: تمرکز ویژه بر جلوگیری از فروش نفت و ممانعت از انتقال درآمد نفتی و درو زدن تحریمها
۲. فشار بر بانکها و مؤسسات مالی: تاکید وزارت خزانه داری آمریکا به قطع همکاری با ایران و ممنوعیت مؤسسات خارجی برای انتقال پول، خرید نفت یا سایر معاملات با ایران
۳. هدف قرار دادن شبکههای واسطهای: مقابله با شرکتهای پوششی، صرافیها، ثبت کشتیها، انتقال نقدی، معاملات تهاتری و شبکههای انتقال نفت
۴. پیوند محاصره دریایی با فشار اقتصادی: اجرای طرح در کنار محاصره و محدودیت کشتیرانی علیه ایران با ترکیبی از محاصره فیزیکی، محاصره مالی و منزویسازی تجاری
آیا دی دی علیه ایران کارساز خواهد بود؟
مجله آمریکایی فارن پالیسی: افزایش فشار اقتصادی در میانه جنگ، نه تغییر سیاسی پایدار ایجاد خواهد کرد و نه موضع ایران را نرم خواهد کرد. ایران ممکن است از نظر تورم، ارزش پول، اشتغال و صادرات نفت آسیب جدی ببیند، اما این الزاماً به معنای پذیرش خواستههای واشنگتن نیست. فشار بیشتر حتی میتواند نتیجه معکوس داشته باشد؛ از جمله افزایش حملات ایران به کشتیها، پایگاههای آمریکا و زیرساختهای انرژی منطقه.
کری بیستوف، مقام سابق وزارت خزانهداری آمریکا و کارشناس تحریمها: تحریمها میتوانند فعالیتهای نظامی و هستهای ایران را گرانتر و دشوارتر کنند، اما تحریمها نمیتوانند حکومت را سرنگون کنند.
موسسه مطالعات جنگ: هیچ نشانهای وجود ندارد که فشار اقتصادی موضع مخالف برخی مقامهای ارشد ایران را تغییر داده باشد. ساختار قدرت در ایران تمایل کمتری به مصالحه سریع دارند.
آسوشیتدپرس: ایران نزدیک به پنج دهه تجربه مقابله با تحریمهای آمریکا دارد. تحریمهای جدید از نظر شدت میتوانند بیسابقه باشند، اما تهران قبلاً شبکههای غیررسمی تجارت، انتقال پول و صادرات نفت را ایجاد کرده است. بنابراین ترامپ با کشوری مواجه است که اقتصاد آن از قبل برای زندگی زیر تحریم طراحی شده است.
مایکل اوهانلون، کارشناس مؤسسه بروکینگز: تحریمهای فزاینده و فشار اقتصادی، لزوماً به تغییر رفتار سیاسی ایران منجر نشدهاند. تحریمهای شدیدتر در دستیابی به اهداف سیاستی آمریکا علیه ایران ناکام ماندهاند.
نیکولاس برنز، کارشناس سیاست خارجی آمریکا: فشار اقتصادی بدون مسیر دیپلماتیک مشخص، الزاماً نتیجه سیاسی مورد انتظار واشنگتن را ایجاد نمیکند.
جیک سالیوان، مقام سابق آمریکا در دولت جو بایدن: سیاست فشار حداکثری ترامپ نمی تواند ایران را به توافقی بهتر از برجام وادار کند.
ریچارد نفیو، از کارشناسان برجسته تحریمها و یکی از طراحان سیاست تحریمی آمریکا علیه ایران: تحریمها زمانی مؤثرند که با هدف سیاسی روشن و مسیر مذاکره همراه باشند؛ صرفاً افزایش فشار اقتصادی تضمینکننده تغییر رفتار تهران نیست.
نرگس باجغلی، پژوهشگر دانشگاهی: تحریمها میتوانند فشار وارد کنند، اما الزاماً حکومت را وادار به پذیرش خواستههای آمریکا نمیکنند.
کاغذپارههای تحریم اقتصادی آمریکا علیه ایران
سابقه تحریمها: حدود ۴۷ سال
نقطه عطف تحریم نفتی و اقتصادی فراگیر ایران: در سال ۱۹۹۵ در دولت بیل کلینتون
موج بسیار شدید تحریمها: در حد فاصل سالهای۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ در در دوره اوباما
حوزههای تحریم شده ایران: بانک مرکزی ایران ، صادرات نفت، بانکها و مؤسسات مالی، کشتیرانی، بیمه، پتروشیمی، دسترسی ایران به دلار، مبادلات بانکی بینالمللی
سال ۲۰۲۵: تحریم بیش از ۸۷۵ شخص، کشتی و هواپیما براساس گزارش دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC)
تا آوریل ۲۰۲۶: افزایش آمار تحریمها به حدود ۱۰۰۰ شخص، کشتی و هواپیما گ
نتیجه تحریمها: عدم تغییر رفتار ایران به نقل از کارشناسان آمریکایی کد خبر 1063349
