۲۱ شهریور سالروز تولد سید مرتضی آوینی است؛ هنرمندی که نامش با مستندسازی جنگ، ادبیات انقلاب، نقد تمدن غرب و مجموعه ماندگار «روایت فتح» پیوند خورده است.
آوینی در سال ۱۳۲۶ در شهر ری متولد شد. دوران کودکی و نوجوانی خود را در چند شهر سپری کرد و در سال ۱۳۴۴ وارد دانشگاه تهران شد. او معماری خواند و تحصیلات دانشگاهی خود را در همین رشته به پایان رساند، اما مسیر زندگیاش در سالهای بعد به سمت هنر، نویسندگی و مستندسازی تغییر کرد. آغاز فعالیت هنری و ورود به مستندسازی
پس از انقلاب اسلامی، آوینی فعالیتهای هنری خود را در حوزه مستندسازی آغاز کرد. حضور او در گروه تلویزیونی جهاد زمینهای فراهم کرد تا در مناطق مختلف جنگی حضور پیدا کند و وقایع جبههها را از نزدیک ثبت کند.
جنگ ایران و عراق به مهمترین عرصه فعالیت هنری آوینی تبدیل شد. او در طول سالهای جنگ در ساخت بیش از ۸۰ فیلم درباره جنگ مشارکت داشت و به یکی از چهرههای شاخص مستندسازی جنگ تبدیل شد.
آوینی در آثار خود تنها به نمایش عملیاتها، تجهیزات نظامی یا پیروزیهای میدان نبرد توجه نداشت. نگاه او بیشتر متوجه انسانهایی بود که در جبهه حضور داشتند؛ رزمندگانی که جنگ را از زاویه ایمان، اعتقاد، ایثار و تجربه شخصی خود میدیدند. «روایت فتح»؛ تصویری متفاوت از جنگ
«روایت فتح» مشهورترین اثر سید مرتضی آوینی است. این مجموعه مستند در سالهای جنگ ساخته شد و زندگی و تجربه رزمندگان ایرانی را محور اصلی روایت خود قرار داد.
وی تلاش داشت دوربین را به زندگی واقعی رزمندگان نزدیک کند و از ساختن تصاویر صرفاً نمایشی فاصله بگیرد. به همین دلیل، گروههای فیلمبرداری او زمان قابل توجهی را در کنار رزمندگان سپری میکردند تا لحظات طبیعی زندگی آنها را ثبت کنند.
نگاه عرفانی و معنوی آوینی به جنگ، ویژگی اصلی آثار او بود. در روایت او، میدان جنگ تنها محل تقابل نظامی دو طرف نبود؛ بلکه فضایی برای نمایش تحول انسان و مفاهیمی مانند ایمان، فداکاری و شهادت نیز به شمار میرفت. اندیشههای آوینی درباره هنر و غرب
سید مرتضی … …
