قاب زندگی| سفر به یزد، از دریچه نقش و نگار فرش‌ها

به گزارش ایرنازندگی، در بعضی از بازارها، برای تماشای زیبایی‌ها باید سر بلند کرد؛ اما در بازار فرش یزد، کافی است کمی مکث کنی و چشم بدوزی به نقش‌هایی که زیر پا پهن شده‌اند. رنگ‌ها از میان حجره‌ها به راهروهای بازار راه پیدا کرده‌اند؛ قرمزها کنار لاجوردی‌ها نشسته‌اند، حاشیه‌های ظریف دور نقش‌ها پیچیده‌اند و هر فرش، انگار پنجره‌ای است رو به خانه‌ای، خاطره‌ای یا روزگاری دور.

اینجا، در دل بافت تاریخی یزد، فرش فقط کالایی برای خریدوفروش نیست؛ بخشی از تصویری است که این شهر از خودش به یادگار گذاشته است. در میان دیوارهای قدیمی و گذرهایی که سال‌ها شاهد رفت‌وآمد مردم بوده‌اند، حجره‌های فرش‌فروشی هنوز سهمی از زندگی روزمره بازار را در اختیار دارند؛ جایی که هنر دست، سلیقه مشتری و تجربه فروشنده در کنار هم قرار می‌گیرند.

مجموعه مستند تصویری کامل « تار و پودِ یک شهر » را  اینجا  ببینید.

قدم‌زدن در بازار تاریخی یزد، پیش از رسیدن به حجره‌های فرش‌فروشی، فرصتی برای دیدن شهری است که زندگی در آن از دل تاریخ عبور می‌کند. گذرهای بازار، دیوارهای قدیمی و معماری متناسب با اقلیم کویری، فضایی می‌سازند که در آن، گذشته صرفاً به تماشای گردشگران گذاشته نشده، بلکه هنوز در جریان زندگی حضور دارد. با ورود به بازار فرش، این تصویر تاریخی با رنگ و نقش دست‌بافته‌ها کامل می‌شود؛ انگار بخشی از روح خانه‌های ایرانی به دل بازار آمده است.

 

در نخستین نگاه، آنچه بیش از همه چشم را می‌گیرد، تنوع رنگ‌ها و طرح‌هاست. هر فرش، ترکیبی از نقش‌های هندسی و منحنی، حاشیه‌ها و جزئیاتی است که در کنار هم نظمی چشم‌نواز می‌سازند. بعضی طرح‌ها پرنقش‌ونگارند و نگاه را از مرکز تا گوشه‌ها می‌کشانند؛ بعضی دیگر با ترکیب رنگ و نقش، آرامش بیشتری دارند. تماشای این تفاوت‌ها یادآور آن است که زیبایی فرش تنها به رنگ‌هایش وابسته نیست؛ تناسب نقش‌ها و ظرافت اجرای آنها نیز در شکل‌گیری این زیبایی سهم دارد.

 

اگر کمی نزدیک‌تر شویم، فرش دیگر فقط تصویری رنگارنگ نیست. جزئیات ریز نقش‌ها، نظم گره‌ها و کنار هم نشستن تار و پود، از کاری سخن می‌گویند که به دقت و حوصله نیاز دارد. پشت هر فرش دست‌باف، ساعت‌ها کار و مهارتی قرار دارد که با تمرین و تجربه شکل گرفته … …