تفاوت بنیادین صندوق‌های ارزی با صندوق‌های طلا و صندوق‌های درآمد ثابت ریالی

فردا، چهارشنبه ۲۵ شهریور، پذیره‌نویسی نخستین صندوق ارزی با نام «ارزی مانا ملت» آغاز می‌شود و به نظر من این اتفاق را باید فراتر از یک خبر معمولی بازار سرمایه دید. این صندوق که با مجوز مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس و توسط شرکت تأمین سرمایه بانک ملت تاسیس می‌شود، نخستین صندوق سرمایه‌گذاری در دارایی‌های با درآمد ثابت ارزی در تاریخ بازار سرمایه ایران است.

این موضوع تحقق وعده‌ای است که وزیر امور اقتصادی و دارایی هفته گذشته اعلام کرده بود و از نگاه من، نشانه‌ای از تلاش سیاست‌گذار برای واردکردن بخشی از منابع ارزی مردم به مسیر رسمی و قانونمند بازار سرمایه است؛ مسیری که تا امروز عملاً وجود نداشت و بخش بزرگی از این منابع یا در بازار آزاد ارز می‌چرخید یا به دارایی‌های موازی مثل طلا و سکه پناه می‌برد.

از منظر کارکرد، سازوکار این صندوق نسبتاً ساده اما دارای چند پیش‌نیاز مشخص است. متقاضی باید حداقل ۱۰ واحد سرمایه‌گذاری بخرد، هر واحد به ارزش ۱۰ دلار آمریکا، برای این کار به یک حساب ارزی دلاری فعال نزد بانک ملت نیاز دارد. پذیره‌نویسی فقط از طریق شعب منتخب ارزی همین بانک انجام می‌شود و بر اساس مصوبه سازمان بورس، این بازه می‌تواند تا یک ماه از تاریخ ابلاغ تمدید شود.

نکته‌ای که بنده روی آن تأکید می‌کنم این است که کل چرخه صندوق، ارزی است؛ منابع بدون تبدیل به ریال جذب می‌شود، در ابزارهای مالی ارزی به کار می‌رود، و صدور و ابطال واحدها هم به همان ارز انجام می‌شود. یعنی سرمایه‌گذار وقتی می‌خواهد خارج شود، معادل دلاری دارایی‌اش را پس می‌گیرد، نه معادل ریالی روز بازخرید. این تفاوت بنیادی همان چیزی است که این ابزار را از صندوق‌های طلا یا صندوق‌های درآمد ثابت ریالی متمایز می‌کند.

حالا اگر بخواهم مزایا و معایب این ابزار را از دید یک فعال بازار سرمایه جمع‌بندی کنم، باید بگویم مزیت اصلی‌ صندوق مزبور این است که برای اولین بار یک کانال رسمی، تحت نظارت سازمان بورس، برای نگه‌داری و حتی کسب بازده از دارایی ارزی در اختیار مردم قرار می‌گیرد، بدون آن‌که لازم باشد دلار فیزیکی نگه دارند یا به بازار غیررسمی مراجعه کنند. وزیر اقتصاد هم … …