به گزارش زومیت، داستان این تاسها درحوالی سال ۲۰۱۰ و در شام دوستانهای در حاشیه یک همایش بازی شروع شد. جیمز ارنست، طراح بازیهای رومیزی، از دوستش اریک هارشبرگر سؤالی ساده پرسید: آیا میشود مجموعهای از تاسها ساخت که در هر گروهی از بازیکنان، چه دو نفر باشند چه تعداد بیشتری، هر فرد یک تاس بردارد، آن را بیندازد و دقیقاً شانس یکسانی برای برندهشدن داشته باشد؟
قانون بازی ساده بود: هرکس عدد بالاتری بیاورد، اول میشود. اما چالش اصلی این بود که این عدالت باید برای هر تعداد بازیکن حفظ شود؛ بدون مساوی شدن و بدون نیاز به پرتاب دوباره.
هارشبرگر، ریاضیدان دانشگاه اوبرن در آلاباما، آن شب پاسخی برای این سؤال نداشت. اما این مسئله ذهنش را درگیر کرد و درطول ۱۵ سال بعد، همراه با گروهی از همکارانش بهصورت غیررسمی روی آن کار کرد.
اکنون دانشمندان سرانجام پاسخ را پیدا کردهاند: پنج تاس ۶۰ وجهی که مجموعاً تمام اعداد یک تا ۳۰۰ را بدون تکرار روی خود دارند. هارشبرگر برای ثبت این دستاورد، پنج نمونه بزرگ چوبی از این تاسها ساخت. هرکدام از چوب متفاوتی ساخته شدهاند و اکنون در ساختمان جدید ریاضی دانشگاه اوبرن به نمایش گذاشته شدهاند. چرا ساختن تاس منصفانه سخت است؟
در نگاه اول، حل مشکل ساده به نظر میرسد؛ شاید فکر کنیم کافی است روی هر وجه تاس عددهای متفاوتی بنویسیم تا نتیجهها تکراری نشوند. اما مسئلهی اصلی چیز دیگری است. هارشبرگر میگوید: «مشکل واقعی این است که این اعداد را چگونه پخش کنیم تا هر ترکیبی از بازیکنان، شانس برابر داشته باشد.»
تاسهای ساختهشده حتی کل ترتیب بازیکنان را هم کاملاً تصادفی و عادلانه مشخص میکند
فرض کنید پنج تاس داریم و پنج نفر میخواهند بازی کنند. هر نفر یک تاس برمیدارد و میاندازد. اما اگر فقط سه نفر بازی کنند چه؟ یا هشت نفر؟
تاسها باید طوری طراحی شوند که در هر حالت، هیچ بازیکنی نسبت به دیگری برتری نداشته باشد. یعنی مهم نیست چه تعداد نفر بازی میکنند یا چه تاسی به هر فرد میرسد؛ احتمال برندهشدن باید همیشه برابر بماند. از سه تاس ساده تا پنج تاس پیچیده …
